A comparative study of administrative structures in Assyria and Urartu: The periods of Adad-nirari III and Menua
Asur ve Urartu'da idari yapıların karşılaştırmalı incelenmesi: III. Adad-nirari ve Menua dönemleri
- Tez No: 1003135
- Danışmanlar: PROF. DR. YASİN TOPALOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Tarih, History
- Anahtar Kelimeler: Asur, Urartu, Yönetim Sistemi, Menua, III. Adad-nirari, Assyria, Urartu, Administrative System, Menua, III. Adad-nirari
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Tarih Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eskiçağ Tarihi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, III. Adad-nirari Dönemi'nde ki Asur Devleti ile Menua Dönemi'nde Urartu Devleti'nin idari sistemini incelemektedir. Her iki devletin idari yapıları arasındaki örgütsel yapı, yetki dağılımı, resmî makamlar, taşra yönetimi, yerel ve merkezi yönetim sistemi, tapınak yönetimi ve askerî seferler açısından benzerlikler ve farklılıkları ortaya koymayı amaçlamaktadır. Urartu ve Asur arkeolojik verilerinin yanı sıra yazılı kaynakların analizine dayanmakta olup, bu alandaki modern çalışmalardan da yararlanmaktadır. Asur'un ortaya çıkan coğrafya onun sürekli bir askerî yayılma siyaseti benimsemesine yol açmıştır. Buna karşılık dağlık ve engebeli bir coğrafyaya sahip olan Urartu'nun ise kendini korumak için kalelere ve güçlü bir altyapıya sahip olmayı zorunlu kılmıştır. Yönetimsel olarak iki devlet de merkezi yönetimi benimsedikleri anlaşılmaktadır. Ancak Asur daha karmaşık idari ve askerî özellikler göstermektedir. Dinî açıdan ise iki devlet de otoriteyi meşrulaştırmak için dini kullanmıştır. Urartu, Baş Tanrı Haldi'nin liderliğinde daha katı bir teokratik hiyerarşi uygularken Asur, daha ayrıntılı dinî kayıtlar ve rahipler için daha geniş bir idari rol ile öne çıkmıştır. Karşılaştırma, Urartu devletinin bir ölçüde Asur modelinden etkilendiğini, ancak özellikle bölgesel yönetim ile merkez ve çevre arasındaki güç dağılımında kendine özgü özellikler oluşturabilmiştir. Ayrıca, III. Adad-nirari Dönemi'ndeki Asur yönetiminin, Menua Dönemi'ndeki Urartu'nun katı merkezileşmesine kıyasla görece daha esnek olduğunu ortaya koymaktadır. MÖ 9. ve 8. yüzyıllarda iki komşu ve rekabet hâlindeki gücün idari modellerini inceleyerek, Antik Yakın Doğu'da yönetim ve idare sistemlerinin gelişiminin anlaşılmasına katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Tez, Asur'un genişlemeci bir güç modeli sunduğunu, buna karşılık Urartu'nun, güçlü savunma ve idari düzeni sayesinde Asur hâkimiyetine karşı direnebilen bir güç modeli temsil ettiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis explains the administrative system of the Assyrian state during the reign of King Adad-nirari III, as well as the administrative system of the Urartian state during the reign of King Menua. It reveals the similarities and differences between the administrative structures of the two states in terms of organizational structure, distribution of authority, official authorities, provincial administration, local and central administrative systems, temple administration, and military campaigns. Based on archaeological evidence discovered in Urartu and Assyria, as well as analysis of textual sources and royal inscriptions, and draws on modern studies in the field. The results showed that Assyria, whose geography developed in the open plain, adopted a constant military expansionist policy; whereas Urartu, which was established in rugged mountainous terrain, relied on fortresses and infrastructure to secure its resources. In terms of administration, both states shared a similar royal centralization, but Assyria demonstrated more complex administrative and military structures, especially in the army's command hierarchy and in siege units. As for the religious sphere, both states used religion to legitimize authority; however, Urartu enforced a stricter hierarchical order of deities under the leadership of the god Haldi, while Assyria was characterized by more detailed religious documentation and a broader administrative role for the priesthood. The comparison demonstrates that the Urartian state was influenced to some extent by the Assyrian model, but retained its distinctive local characteristics, particularly in its regional administrative methods and the distribution of power between the center and the periphery. The thesis also demonstrates that Assyrian rule during the reign of III. Adad-nirari was relatively flexible compared to the rigid centralization of Urartu during the Menua period. This thesis aims to contribute to the understanding of the development of administrative and administrative systems in the ancient Near East by examining the administrative models of two neighboring and competing powers in the ninth and eighth centuries BC. The thesis concludes that Assyria represented a model of expansionist plain power, whereas Urartu exemplified a nascent mountain power that endured in defying Assyrian hegemony thanks to its defensive and administrative integration.
Benzer Tezler
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Devrelerin büyük işaret cevaplarının bilgisayar yardımıyla bulunması
Başlık çevirisi yok
NÜKHET GÜNEYİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Ulaş Sağlık Ocağı merkezinde nüfusun bazı niteliklerine ve konutların durumuna ilişkin bir çalışma
An Investigation carried out at the Ulaş Public Health Centre concerning some characteristics of the population and housing conditions in the district of Ulaş
EROL ŞANLI
Doktora
Türkçe
1985
Halk SağlığıCumhuriyet ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SERVET ÖZGÜR
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Antakya tarihi ticaret merkezi mekansal yapı değişim ve gelişim sürecinin kent ticaret merkezi planlamasına etkinliği
The Effectiveness of spatial structural chance and development period of the historical trade center of Antakya in the urban trade planning
NEVİN TURGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Şehircilik ve Bölge PlanlamaGazi ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NURCAN UYDAŞ