Hanyalı Nûrî Osmân Dîvânı Sözlüğü [Bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük]
Glossary of Hanyalı Nûrî Osmân's Dîvân [Concordance and functional glossary]
- Tez No: 1003104
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AHMET TOPAL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Eski Türk edebiyatı, Hanyalı Nuri Osman, Old Turkish literature, Hanyalı Nuri Osman
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eski Türk Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Dîvân şiirimizin ve İslâm kültürünün 18. yüzyıldaki kıymetli temsilcilerinden birisi de Hanyalı Nûrî Osmân'dır. Abdullah Aydın'ın Hanyalı Nûrî Osmân ve Divânı adlı doktora tezindeki tenkitli metnin esas alındığı bu çalışma ile bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük çalışmaları ile ilgili bu zamana kadar yapılan çalışmaları daha ileriye taşımak, bu çalışmalara katkı sunmak ve Hanyalı Nûrî Osmân'ın eserlerini daha anlaşılır hâle getirebilmek için şairin söz varlığını ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma, inceleme ve sözlük olmak üzere iki kısımdan oluşmaktadır. İnceleme kısmı“Hanyalı Nûrî Osmân'ın Hayatı ve Eserleri”ve“Hanyalı Nûrî Osmân Dîvânı'nın Söz Varlığı”,“Hanyalı Nûrî Osmân'ın Şiir Anlayışı”,“Hanyalı Nûrî Osmân'ın Şair Anlayışı”ve“Hanyalı Nûrî Osmân Dîvânı'da Şair ve Müteşairler”başlıkları altında incelenmiştir.“Hanyalı Nûrî Osmân Dîvânı'nın Söz Varlığı”başlık bölümde divanın söz varlığı üzerinde durulmuş; divanda geçen deyimler, atasözleri, kelâm-ı kibârlar, kalıp ifadeler, ikilemeler, tamlamalar, birleşik fiiller, ayet ve hadis örneklerine yer verilmiştir.“Hanyalı Nûrî Osmân'ın Şiir Anlayışı”başlıklı bölümde şiir tanımı, şiir hususiyetleri ve şiirle ilgili benzetmeler;“Hanyalı Nûrî Osmân'ın Şair Anlayışı”başlıklı bölümde şair tanımı, şairin hususiyetleri ve şairle ilgili benzetmeler;“Hanyalı Nûrî Osmân Dîvânı'da Şair ve Müteşairler”başlıklı bölümde divanda adı geçen şairler ile ilgili biyografik bilgiler ve edebî tenkitler, müteşairlerle ilgili tanımlamalar, benzetmeler ve tenkitler ele alınmıştır. İkinci kısımda ise Hanyalı Nûrî Osmân ve Divânı'nda yer alan kelime ve kelime grupları TEBDİZ sistemi üzerinden tek tek anlamlandırılmıştır. Elde edilen verilen ışığında dizin çıkarılmış, Hanyalı Nûrî Osmân ve Divânı'nın bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü oluşturulmuştur.
Özet (Çeviri)
One of the valuable representatives of our Divan poetry and Islamic culture in the 18th century is Hanyalı Nûrî Osmân. This study, which is based on the critical text in Abdullah Aydın's doctoral thesis entitled Hanyalı Nûrî Osmân ve Divânı, aims to advance the work done so far on contextual indexes and functional dictionaries, to contribute to these studies, and to make Hanyalı Nûrî Osmân's works more understandable by revealing the poet's vocabulary. The study consists of two parts: analysis and dictionary. The analysis section is examined under the headings 'The Vocabulary of Hanyalı Nûrî Osmân's Divan,' 'Hanyalı Nûrî Osmân's Understanding of Poetry,' 'Hanyalı Nûrî Osmân's Understanding of Poets,' and 'Poets and Muses.' The section titled 'The Vocabulary of Hanyalı Nûrî Osmân's Divan' focuses on the vocabulary of the divan; it includes idioms, proverbs, wise sayings, set phrases, antitheses, compounds, compound verbs, verses and hadith examples found in the divan. The section titled 'Hanyalı Nûrî Osmân's Understanding of Poetry' discusses the definition of poetry, the characteristics of poetry, and metaphors related to poetry; The section titled 'Hanyalı Nûrî Osmân's Understanding of Poets' discusses the definition of poets, the characteristics of poets, and metaphors related to poets; The section titled 'Poets and Poets' discusses biographical information and literary criticism about the poets mentioned in the divan, as well as definitions, metaphors, and criticism related to poets. In the second part, the words and word groups in Hanyalı Nûrî Osmân and his Divan are interpreted using the TEBDIZ system. Based on the data obtained, an index was compiled, and a contextual index and functional dictionary of Hanyalı Nûrî Osmân and his Divan were created.
Benzer Tezler
- Tezkire-i Şuarâ-yı Cezîre-i Girid'in bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü
Concordance and functional dictionary of Tezkire-i Şuarâ-yı Cezîre-i Girid
YASEMİN ŞANLI
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Türk Dili ve EdebiyatıBaşkent ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ASLI AYTAÇ
- Batı Anadolu kırıntılı volkanitlerinin endüstriyel hammadde açısından kullanılabilirliği
Başlık çevirisi yok
ALEV BAYKAL
- Dönel simetrik kabukların değişken hermit formülleri uygulayarak bilgisayar yardımıyla sayısal çözümlerinin eğilme teorisine göre hesaplanması
Başlık çevirisi yok
SADRİ ŞENSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Makine MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. M. EMİN TÖZÜN
- A Survey and applications in simulated annealing and nevral networks in combinatorial optimization
Başlık çevirisi yok
İSMAİL İLKAY BODUROĞLU
Yüksek Lisans
İngilizce
1989
Endüstri ve Endüstri MühendisliğiBoğaziçi ÜniversitesiDOÇ. DR. M. AKİF EYLER
- Chaucer's use of his persona in his dream poems the Book of the Duchess, the House of Fame, the Parlement of Foules and the prologue to the legend of good women
Başlık çevirisi yok
HURİYE REİS
Yüksek Lisans
İngilizce
1989
İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesiİngiliz Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF.DR. HİMMET UMUNÇ