Kadınlarda meme kanseri önleme davranışlarını etkileyen faktörler ve e-sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki
The relationship between factors affecting breast cancer prevention behaviors and e-health literacy in women
- Tez No: 1002834
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA KÜRŞAT ŞAHİN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Genel Cerrahi, Aile Hekimliği, General Surgery, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Meme Kanseri, E-Sağlık Okuryazarlığı, Önleme Davranışları, E-sağlık, Breast Cancer, E-Health Literacy, Prevention Behaviors, E-health
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada kadınlarda meme kanseri önleme davranışlarını etkileyen faktörler ve e-sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişkiyi belirlemek amaçlandı. Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel bir çalışmadır. Veriler Mart-Haziran 2025 tarihleri arasında Ondokuz Mayıs Üniversitesi Aile Hekimliği Anabilim Dalına bağlı Pelitköy ve Aziziye Eğitim Aile Sağlığı Merkezlerine başvuran 40-69 yaş arası kadınlara yapılan yüz yüze anket ile toplandı. Ankette sosyodemografik bilgi formu, Kadınların Meme Kanseri Önleme Davranışlarını Etkileyen Faktörleri Belirleme (MEKÖD) Ölçeği, E-Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği kullanıldı. Bulgular: Çalışmaya 219 kadın katıldı. Katılımcıların yaş ortalaması 49,9±7,6 yıl idi. MEKÖD toplam puan ortalaması 119±17,4; e-sağlık okuryazarlığı puan ortalaması ise 27,5±6,9 olarak bulundu. Eğitim düzeyi arttıkça hem MEKÖD puanlarının (p<0,001) hem de e-sağlık okuryazarlığı puanlarının (p<0,001) anlamlı şekilde yükseldiği saptandı. Düzenli fiziksel aktivite yapan kadınların hem MEKÖD puanları hem de e-sağlık okuryazarlığı puanları anlamlı yüksekti (sırasıyla p<0,001 ve p=0,047). Gelir düzeyi hem MEKÖD (p=0,023) hem de e-sağlık okuryazarlığı (p<0,001) puanlarıyla pozitif ilişkiliydi. Medeni durum açısından bakıldığında, e-sağlık okuryazarlığı puan ortalamaları evli olmayan kadınlarda (30,3±4,5) evli olanlara (26,9±7,1) kıyasla anlamlı derecede daha yüksekti (p=0,005). Buna karşılık medeni durumun MEKÖD puanı üzerinde anlamlı bir etkisi olmadı (p>0,05). Mamografi yaptırmış olan kadınlarda MEKÖD puanı daha yüksekti (p=0,004). Sonuç: Kadınlarda e-sağlık okuryazarlığı düzeyinin meme kanseri önleme davranışlarını olumlu yönde etkilediği gösterildi. Eğitim düzeyi, gelir durumu ve fiziksel aktivite gibi sosyodemografik faktörler hem meme kanseri önleme davranışları hem de e-sağlık okuryazarlığı üzerinde belirleyici bulundu. E-sağlık okuryazarlığını artırmaya yönelik müdahaleler, kadınların meme sağlığı davranışlarını geliştirmede etkili olabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to determine the relationship between factors affecting breast cancer prevention behaviors and e-health literacy (E-HL) in women. Materials and Methods: This was a cross-sectional study. Data were collected through a face-to-face survey conducted between March and June 2025 on 40-69-year-old individuals who presented to the Pelitköy and Aziziye Education Family Health Centers affiliated with the Department of Family Medicine at Ondokuz Mayıs University. The survey employed a sociodemographic information form, the Determination of Factors Affecting Women's Breast Cancer Prevention Behaviors Scale, and the E-Health Literacy Scale. Results: A total of 219 women participated in the study. The mean age of the participants was 49.9±7.6 years. The overall ASSISTS total score average was 119±17.4 and the E-Health Literacy score average was 27.5±6.9. It was found that both ASSISTS scores (p<0.001) and E-Health Literacy scores (p<0.001) significantly increased with rising educational attainment. Women who engaged in regular physical activity had significantly higher ASSISTS scores (with p<0.001 and p=0.047 respectively). Income level was positively associated with both ASSISTS and E-Health Literacy scores (with p=0.023 and p<0.001, respectively). Regarding marital status, the mean E-Health Literacy score was significantly higher in unmarried women (30.3±4.5) compared to married women (26.9±7.1) (p=0.005). Conversely, marital status had no significant effect on the ASSISTS score (p>0.05). ASSISTS scores were higher in women who had undergone mammography (p=0.004). Conclusion: This study demonstrates that the level of e-health literacy positively influences breast cancer prevention behaviors in women. Sociodemographic factors such as educational attainment, income level, and physical activity were found to be determinants of both breast cancer prevention behaviors and e-health literacy. Interventions aimed at improving e-health literacy are considered likely to be effective in enhancing women's breast health behaviors.
Benzer Tezler
- 20 yaş ve üzeri kadınlarda meme kanseri bilgi düzeyi ile meme kanseri önleme davranışlarını etkileyen faktörler arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between breast cancer knowledge level and factors affecting breast cancer prevention behaviors in women aged 20 years and older
MEHMET CAN GÜNDÜZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiAtatürk ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KENAN TAŞTAN
- Kadınlarda utangaçlığın meme kanserinde erken tanı davranışı üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of shyness on breast cancer early detection behaviors in women
ZUHAL ALAS
- 20-69 yaş arası kadınların meme kanseri önleme davranışlarını etkileyen faktörler
Factors affecting breast cancer prevention behaviors of women age 20-69
ÇİSİL KARAARSLAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DUYGU YENGİL TACİ
- Edirne il merkezinde 20-60 yaş arası kadınlarda meme kanseri önleme davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of breast cancer prevention behaviors among women aged 20-60 in Edirne city center
REMZİ AYLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiTrakya ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ÖNDER SEZER
- Kadınların meme kanserine yönelik endişe düzeylerinin meme kanserini önleme davranışlarına etkisinin incelenmesi
Investigation of the effect of women's breast cancer worry levels on breast cancer prevention behaviors
SÜMEYRA BETÜL NAMLI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OKCAN BASAT