Evde bakım hizmeti alan hastalarda basınç yarasının önlenmesine yönelik bakım vericilere uygulanan eğitimin etkisi
The effect of education provided to caregivers on the prevention of pressure ulcers in patients receiving home care services
- Tez No: 1002810
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ELİF KARAHAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Bakım verici eğitimi, basınç yaralanması, evde bakım, önleme, Caregiver training, home care, pressure ulcer, prevention
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bartın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma, evde bakım hizmeti alan hastalarda basınç yaralanmasının önlenmesine yönelik bakım vericilere uygulanan eğitimin etkinliğini değerlendirmeyi amaçlayan, tek gruplu ön test- son test tasarımlı yarı deneysel tipli bir araştırmadır. Araştırma Batı Karadeniz bölgesinde bir Evde Sağlık Birimi'ne kayıtlı hastaların ikametgahlarında yürütüldü. Veriler 10.09.2024-30.04.2025 tarihleri arasında toplandı. Braden Risk Değerlendirme Skalası'na göre orta ve yüksek risk grubunda yer alan hastaların bakım vericileri araştırmanın evrenini oluşturdu (N=70). Örneklem büyüklüğü G Power 3.1.9.7 programı ile, benzer bir çalışmanın etki büyüklüğü (0,387), alfa 0,05 ve güç %89,2 alınarak hesaplandı ve n=57 bakım verici araştırmaya dahil edildi. Veriler, Hasta Bilgi Formu, Bakım Verici Bilgi Formu, Braden Basınç Ülserleri Risk Tahmini Ölçeği, Basınç Yaralanması Önleme Bilgi Testi ve Basınç Yaralanması Önleme Beceri Kontrol Listesi kullanılarak toplandı. Bakım vericilere eğitim öncesinde bilgi ve beceri ölçümleri yapıldı, ardından basınç yaralanması önlemeye yönelik 1 saatlik eğitim verildi. Eğitimden üç hafta sonra Braden Basınç Ülserleri Risk Tahmini Ölçeği, Bilgi Testi ve Beceri Kontrol Listesi yeniden uygulanarak son veriler elde edildi. Veriler SPSS 24.0 programı ile analiz edildi; tanımlayıcı istatistikler, normallik testleri, parametrik ve nonparametrik karşılaştırma testleri ile korelasyon analizleri kullanıldı ve p<0,05 istatistiksel olarak anlamlı kabul edildi. Braden Basınç Ülserleri Risk Tahmini Ölçeği'nin nem, beslenme, sürtünme-yırtılma alt boyutları ile toplam puanında ön test ve son test sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p<0,05). Basınç Yaralanması Önleme Bilgi Testi ve Basınç Yaralanması Önleme Beceri Kontrol Listesi toplam puanlarında da ön test ve son test sonuçları arasında anlamlı farklılık belirlendi (p<0,05). Ön test korelasyon analizinde Basınç Yaralanması Önleme Bilgi Testi toplam puanı ile Basınç Yaralanması Önleme Beceri Kontrol Listesi toplam puanı arasında pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı ve orta düzeyde ilişki olduğu görüldü (r=0,428; p<0,001). Son testlerde ise bu ilişkinin pozitif yönde, istatistiksel olarak anlamlı ancak zayıf düzeyde olduğu belirlendi (r=0,369; p=0,005). Ön test regresyon analizinde bilgi testi toplam puanının Braden basınç ülserleri risk tahmini ölçeği toplam puanı üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı, buna karşın beceri kontrol listesi toplam puanı üzerinde pozitif ve anlamlı etkisinin olduğu saptandı (β=0,428; p<0,001). Son test regresyon analizinde de bilgi testi toplam puanının Braden basınç ülserleri risk tahmini ölçeği toplam puanı üzerindeki etkisinin anlamlı olmadığı, ancak beceri kontrol listesi toplam puanı üzerinde pozitif ve anlamlı etkisinin devam ettiği belirlendi (β=0,369; p=0,005). Araştırma, evde bakım hastalarının bakım vericilerine verilen basınç yaralanması önleme eğitiminin bakım vericilerin bilgi ve beceri düzeylerini artırdığını ve hastaların Braden Risk puanlarında olumlu değişim sağladığını gösterdi. Eğitim öncesi ve sonrası karşılaştırmalarda bakım vericilerin basınç yaralanması önlemeye ilişkin bilgi ve beceri düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı artış saptandı. Bununla birlikte, beceri düzeyindeki artışın istenen üst düzeyde olmadığı belirlendi. Ayrıca Bilgi Testi toplam puanının Basınç yaralanması Önleme Beceri Kontrol Listesi toplam puanı üzerinde pozitif ve anlamlı etkisinin olduğu görüldü. Araştırma, ClinicalTrials veri tabanına NCT07313046 numarası ile kayıt edildi. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, evde bakım hastalarının bakım vericilerine basınç yaralanması önlemeye yönelik eğitim verilmesine ihtiyaç olduğu görülmektedir. Bu eğitimlerin, bakım vericilerin bilgi ve becerilerini geliştirecek şekilde görsel-işitsel ve uygulamalı yöntemlerle desteklenmesi, ayrıca kısa videolar ve mobil uygulamalar gibi erişilebilir araçlarla sunulması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The study is a quasi-experimental, single-group pretest-posttest design research aimed at evaluating the effectiveness of training provided to caregivers on preventing pressure ulcers in patients receiving home care services. Data were collected using the Patient Information Form, Caregiver Information Form, Braden Pressure Ulcer Risk Assessment Scale, Pressure Injury Prevention Knowledge Test, and Pressure Injury Prevention Skills Checklist. Caregivers underwent knowledge and skill assessments prior to training, followed by a 1-hour training session on pressure injury prevention. Three weeks after the training, the Braden Pressure Ulcer Risk Assessment Scale, Knowledge Test, and Skill Checklist were reapplied to obtain final data. Data were analyzed using the SPSS 24.0 program; descriptive statistics, normality tests, parametric and nonparametric comparison tests, and correlation analyses were used, and p<0.05 was considered statistically significant. Statistically significant differences were found between the pre-test and post-test results for the Braden Pressure Ulcer Risk Assessment Scale's moisture, nutrition, friction-tear sub-dimensions, and total score (p<0.05). Significant differences were also found between the pre-test and post-test results for the total scores of the Pressure Injury Prevention Knowledge Test and the Pressure Injury Prevention Skills Checklist (p<0.05). In the pre-test correlation analysis, a positive, statistically significant, and moderate relationship was observed between the total score of the Pressure Injury Prevention Knowledge Test and the total score of the Pressure Ulcer Prevention Skills Checklist (r=0.428; p<0.001). In the post-tests, this relationship was found to be positive, statistically significant, but weak (r=0.369; p=0.005). In the pre-test regression analysis, the effect of the knowledge test total score on the Braden Risk Assessment Scale total score was found to be insignificant, whereas its positive and significant effect on the skill checklist total score was determined (β=0.428; p<0.001). In the post-test regression analysis, it was also determined that the effect of the total knowledge test score on the total Braden Risk Assessment Scale score was not significant, but its positive and significant effect on the total skill checklist score continued (β=0.369; p=0.005). The study showed that pressure ulcer prevention training provided to caregivers of home care patients increased caregivers' knowledge and skill levels and resulted in positive changes in patients' Braden Risk scores. Comparisons before and after the training revealed a statistically significant increase in caregivers' knowledge and skill levels regarding pressure ulcer prevention. However, it was determined that the increase in skill level was not at the desired high level. In addition, the total Knowledge Test score was found to have a positive and significant effect on the total Pressure Ulcer Prevention Skill Checklist score. This study was registered in the ClinicalTrials database under the number NCT07313046. Based on the results obtained, it is evident that caregivers of home care patients need training on pressure ulcer prevention. It is recommended that these training programs be supported by visual-auditory and practical methods to enhance caregivers' knowledge and skills, and that they be delivered using accessible tools such as short videos and mobile applications.
Benzer Tezler
- Evde sağlık hizmeti alan ve bası yarası saptanan hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri ile laboratuvar parametreleri arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi
Evaluation of relationships between sociodemographic and clinical characteristics and laboratory parameters in patients with pressure ulcers who receive home health care
MERVE ARAT ÖZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET ÖZEN
- Evde sağlık hizmeti alan hastalarda bası yarası evresi ve nötrofil lenfosit oranı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
The examination of the relationship between the neutrophile/ lymphocyte rates and the decubitus phase in patients receiving home care services
TAHA EREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKCAN BASAT
- Bası yarası gelişen hastaların evde bakım sürecinde karşılaştıkları sorunların günlük yaşam aktivitelerine göre değerlendirilmesi
Evaluation of problems encountered in patients with decubitus ulcer during home care process according to daily life activities
HANDAN AYDIN KAHRAMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
HemşirelikAtatürk ÜniversitesiHemşirelik Esasları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MAĞFİRET KAŞIKÇI
- Çağdaş Suriye nesrinde siyasî hapishane edebiyatı üzerine eleştirel bir bakış
The literature of political prisons in contemporary Syrian prose analytical prepective
ABDOLGADER MOHAMED ALİ
Yüksek Lisans
Arapça
2014
Doğu Dilleri ve EdebiyatıSelçuk ÜniversitesiDoğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. FİKRET ARSLAN
- Evde sağlık hizmeti alan hastalara bası yarası olan ve olmayan grupların kas güçleri açısından değerlendirilmesi
The evaluation of groups with and without pressure ulcers of patients receiving home health service in terms of muscle strength
ŞÜKRAN SİNEM SERDAROĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ENGİN ERSİN ŞİMŞEK
DOÇ. DR. CAN ÖNER