Okul öncesı dönemde özel gereksinimli çocuğu olan ailelerin kabul düzeyi ile aile katılımı arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relationship between parental acceptance and family involvement among families of preschool children with special needs
- Tez No: 1002702
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ TRİNGA SHPENDI ŞİRİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin çocuklarını kabul düzeyleri ile okul temelli aile katılım düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeli kapsamında yürütülmüştür. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ilinde yaşayan ve okul öncesi dönemde özel gereksinimli çocuğa sahip olan 225 ebeveyn oluşturmaktadır. Katılımcılar, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme tekniği kullanılarak belirlenmiş ve gönüllülük esasına göre araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Aile Katılım Ölçeği ve Ebeveynin Özel Gereksinimli Çocuğunu Kabul Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde, iki kategorili bağımsız değişkenlere göre ölçek puanlarının karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi; üç ve daha fazla gruba sahip bağımsız değişkenler için tek yönlü varyans analizi (ANOVA) uygulanmıştır. Gruplar arasında anlamlı farklılık bulunması durumunda, farklılığın kaynağını belirlemek amacıyla uygun post-hoc çoklu karşılaştırma testlerinden yararlanılmıştır. Ayrıca ebeveynlerin çocuklarını kabul düzeylerinin, çocuklarının eğitim etkinliklerine katılım düzeyleri üzerindeki yordayıcı etkisini incelemek amacıyla basit doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Araştırma bulguları, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin çocuklarını kabul düzeylerinin genel olarak yüksek, çocuklarının eğitim yaşamına katılım düzeylerinin ise görece daha düşük olduğunu göstermiştir. Ebeveynlerin çocuklarını kabul düzeylerinin yaş ve çocuğun tanı yaşı değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterdiği; aile katılım düzeylerinin ise ev temelli ve okul temelli katılım alt boyutları dışında çoğu demografik değişkene göre anlamlı farklılık göstermediği belirlenmiştir. Annelerin aile katılım düzeylerinin babalara göre daha yüksek olduğu saptanmıştır. Ayrıca ebeveynlerin çocuklarını kabul düzeyleri ile aile katılım düzeyleri arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuş; ebeveyn kabul düzeyinin, çocukların eğitim sürecine katılım düzeylerini anlamlı biçimde yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu bulgular, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin çocuklarını kabul düzeylerinin, çocuklarının eğitim sürecine katılımlarında önemli bir belirleyici olduğunu ve aile katılımını güçlendirmeye yönelik çalışmalarda ebeveyn kabulünün dikkate alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study was to examine the relationship between the acceptance levels of parents who have preschool children with special needs and their school-based family involvement levels. The study was conducted using a correlational research design. The sample consisted of 225 parents living in Istanbul who had preschool children with special needs. Participants were selected using criterion sampling, one of the purposive sampling methods, and were included in the study on a voluntary basis. Data were collected using a Personal Information Form, the Family Involvement Scale, and the Parental Acceptance of Children with Special Needs Scale. In the data analysis, an independent samples t-test was used to compare scale scores according to dichotomous independent variables, while one-way analysis of variance (ANOVA) was applied for independent variables with three or more groups. When significant differences were found, appropriate post-hoc multiple comparison tests were conducted to identify the sources of these differences. In addition, simple linear regression analysis was performed to examine the predictive effect of parental acceptance levels on parents' involvement in their children's educational activities. The findings revealed that parents of children with special needs generally had high levels of acceptance, whereas their levels of involvement in their children's educational lives were relatively lower. Parental acceptance levels differed significantly according to parents' age and the age at which the child was diagnosed, while family involvement levels did not show significant differences across most demographic variables, except for the home-based and school-based involvement subdimensions. The level of family involvement was found to be higher among mothers than fathers. Furthermore, positive and significant relationships were found between parental acceptance and family involvement levels, and parental acceptance was found to be a significant predictor of children's educational involvement. These findings indicate that parental acceptance is an important determinant of parents' involvement in their children's educational processes and should be considered in efforts aimed at strengthening family involvement among parents of children with special needs.
Benzer Tezler
- Manisa yöresinde demir eksikliği anemi prevalansı ve demir eksikliği anemisinde tarama testi olarak rutin hemogram, RDW ve ferritinin kullanımı
The prevalance of iron deficieny anemia in Manisa and using of hemogram, RDW and ferritin for searcing of iron deficiency anemia
VİLDAN ÜRK TAŞYENEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıCelal Bayar ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF.DR. ALİ ONAĞ
- Ana okuluna giden 4-6 yaş çocuklarının kitapla ilişkileri ve anne-babalarının bu konudaki tutumu
Başlık çevirisi yok
AYSEL FUNDA BORA
- Özel gereksinimi olan öğrencilerin okul öncesi eğitime geçişte karşılaştıkları güçlüklerin anne görüşlerine göre belirlenmesi
Determining the difficulties experienced by children with special needs during transition to pre-school education with regard to mothers' views
ÖZNUR TUŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimAbant İzzet Baysal ÜniversitesiÖzel Eğitim Bölümü
YRD. DOÇ. DR. İLKNUR ÇİFCİ TEKİNARSLAN
- Okul öncesi dönemdeki özel gereksinimli ve normal gelişim gösteren çocukların ebeveynlerinin eğitimden beklentileri ile beklentilerinin karşılanma düzeylerinin incelenmesi
Examination of the educational expectations of the parents of the children with special needs and normal development in preschool period, and the levels of meeting the expectations from education
NESRİN GİRGİN AKIN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İSA KAYA
DR. ÖĞR. ÜYESİ HATİCE ŞENGÜL ERDEM
- Okul öncesi eğitim kurumlarına geçiş sürecindeki koklear implantlı çocukların ebeveynlerinin ihtiyaçlarının belirlenmesi
Determination the needs of the parents having children with cochlear implants during transition to pre-school institutions
SVETLANA BAYGUZINA
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
Kulak Burun ve BoğazHacettepe ÜniversitesiKulak Burun Boğaz Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AHMET ATAŞ
DOÇ. DR. ESRA YÜCEL