Dirençli kent oluşumunda kentsel dönüşümün rolü ve modellerin bölgesel uyumu: Avcılar ilçesi örneği
The role of urban transformation in resilient city formation and regional adaptation of models: Avcilar district example
- Tez No: 1002279
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ HÜSEYİN BAYRAKTAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Mimarlık, Architecture
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Düzce Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Mimarlık Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Tez çalışması, kentsel dönüşüm uygulamalarının dirençli ve sürdürülebilir kentler çerçevesinde ele alınmasını hedeflemektedir. Çalışma kapsamında kentsel dönüşüm olgusu, Türkiye'deki tarihsel evrimi ve mekânsal etkileri incelenmiş; Avcılar ilçesi bağlamında uygulama ve analizler gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda kentsel dönüşüm modelleri, Türkiye'de uygulamaya konulan kentsel dönüşüm projelerinin mekâna etkisi, gecekondu ve kent merkezine ait alanlardaki dönüşüm aşamaları ile yerel yönetim, özel sektör, sivil toplum ve halkın süreçteki etkileri tetkik edilmiştir. Ayrıca dirençli kentlerde yönetim organizasyonu, altyapı ve mekânsal planlama prensipleri, ulaşım, enerji, su ve yeşil-mavi altyapı ile iletişim sistemleri bakımından ele alınmıştır. Avcılar'ın şehirsel ve jeolojik yapısı, yapı stoku, fiziksel riskler, 1999 Marmara Depreminin ilçede yarattığı etkiler ve kentsel dönüşüm süreci değerlendirmeye tâbi tutulmuş; dönüşüm bölgelerinin afet toplama ve tahliye sistemleri konusundaki durumu tetkik edilmiştir. Ulusal ve uluslararası kentsel dönüşüm modelleri, Avcılar uygulamalarıyla karşılaştırmalı bir şekilde incelemeye alınmış ve bölgesel uyum sorunları tanımlanmıştır. Dirençli ve sürdürülebilir kent olguları, sosyoekonomik ve çevresel yönleriyle değerlendirilerek uluslararası alanda referans kabul edilen örneklerle kıyaslanmıştır. Çalışmada bununla birlikte İBB tarafından 2023 senesinde Veriye Dayalı Yönetim Modeli (VDYM) Araştırması kapsamında gerçekleştirilen anket verileri çalışmaya tematik uygunluk gösteren bölümleri derlenip, kullanılarak yerel halkın görüşleri analiz edilmiştir. Tüm bunların ışığında, kentsel dönüşüm süreçlerinin dirençli ve sürdürülebilir kent oluşumunda belirleyici bir görev üstlendiği; mekânsal planlama kararlarının sosyoekonomik ve çevresel unsurlarla senkronize olmasının ehemmiyetinin altı çizilmiştir. Çalışma, Avcılar örneği baz alınarak, kentsel dönüşüm uygulamalarının dirençlilik ve sürdürülebilirlik yönünden iyileştirilmesine ilişkin“Direnç Odaklı Kentsel Dönüşüm Sözleşmesi (DOKDS)”Modeli önerilmiştir. Bu bağlamda çalışma, mekânsal, sosyoekonomik ve çevresel boyutları bütünleşik biçimde ele alan bir kentsel dönüşüm yaklaşımının gerekliliğini savunmaktadır.
Özet (Çeviri)
This thesis aims to address urban transformation practices within the framework of resilient and sustainable cities. Within the scope of the study, the phenomenon of urban transformation has been examined through its historical evolution and spatial impacts in Turkey, with implementation and analyses conducted in the context of the Avcılar district. In this regard, urban transformation models, the spatial effects of urban transformation projects implemented in Turkey, the transformation stages in squatter settlement and city center areas, and the roles of local governments, the private sector, civil society, and the public in these processes have been investigated. Furthermore, the governance organization of resilient cities has been addressed in terms of infrastructure and spatial planning principles, transportation, energy, water, green-blue infrastructure, and communication systems. The urban and geological structure of Avcılar, its building stock, physical risks, the impacts of the 1999 Marmara Earthquake on the district, and the urban transformation process have been evaluated; the status of transformation zones with regard to disaster assembly and evacuation systems has also been examined. National and international urban transformation models have been comparatively analyzed alongside Avcılar applications, and regional compatibility issues have been identified. The concepts of resilient and sustainable cities have been assessed in their socioeconomic and environmental dimensions and compared with internationally recognized reference cases. Additionally, survey data collected within the scope of the Data-Driven Governance Model (DDGM) Research conducted by the Istanbul Metropolitan Municipality (IMM) in 2023 have been compiled and utilized in thematically relevant sections to analyze the opinions of local residents. In light of all these findings, it has been emphasized that urban transformation processes play a decisive role in the formation of resilient and sustainable cities, and that the synchronization of spatial planning decisions with socioeconomic and environmental factors is of critical importance. Based on the case of Avcılar, a“Resilience-Oriented Urban Transformation Contract (ROUTC)”Model has been proposed to improve urban transformation practices in terms of resilience and sustainability. In this context, the study advocates for the necessity of an integrated urban transformation approach that addresses spatial, socioeconomic, and environmental dimensions in a holistic manner.
Benzer Tezler
- Arapgir'in geleneksel mimari dokusunun kentsel ve kırsal alan kapsamında incelenmesi
An analysis of the traditional architectural texture of arapgir within the scope of urban and rural areas
MUHAMMED OYTUN KASAPGİL
Doktora
Türkçe
2025
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KEMAL KUTGÜN EYÜPGİLLER
- Bütünleşik afet yönetim sistemi sürecinde yaşanan sorunlar ve çözüm önerileri Kayseri ili örneği
Problems and solution proposals in the process of integrated disaster management system Kayseri city example
ŞEVİN ŞAHİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Şehircilik ve Bölge PlanlamaErciyes ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NEŞE YILMAZ BAKIR
- Antalya kentinin son 50 yıllık planlama sürecinde yeşil altyapı sistemindeki değişimin incelenmesi
An analysis of the transformation of the green infrastructure system in the last 50 years of Antalya's urban planning process
AYÇA TURAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Şehircilik ve Bölge PlanlamaAkdeniz ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZİYA GENÇEL
- İklim dirençli kent yaklaşımında yağmur suyu hasadı uygulamasının değerlendirilmesi: İstanbul ili zeytinburnu ilçesi örneği
Assessing rainwater harvesting in the context of climate-resilient cities: a case study of Zeytinburnu district, İstanbul
EDANUR ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çevre MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiÇevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLEDA ENGİN
- COVİD-19 pandemisi sürecinde meydanların kamusal mekan kalite parametreleri üzerinden değerlendirilmesi: Avrupa tarihi kent meydanları örneği
Evaluation of squares through public space quality parameters during the COVİD-19 pandemic process: Case of historical city squares
MERVE TÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
MimarlıkKocaeli ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHTAP ÖZBAYRAKTAR