Türkmen Türkçesinde zaman
Tense in Turkmen Turkish
- Tez No: 100227
- Danışmanlar: PROF.DR. F. SEMA BARUTCU ÖZÖNDER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Linguistics
- Anahtar Kelimeler: Dilbilgisi, Kipler, Türkmence, Türkçe, Zaman, Grammar, Moods, Turkoman language, Turkish, Time
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
401 ÖZET Türkmen Türkçesinde şimdiki zamanı gösterici merkez olarak ele aldığımızda geçmiş zaman, gelecek zaman ve şimdiki zaman olmak üzere üç mutlak zaman ortaya çıkar. Mutlak zamanlar gönderim noktası olarak şimdiki zamanı alırlarken, izafî zamanlar gönderim noktası olarak şimdiki zamanı kullanmazlar. Tamamen-izafî zamanlar yan cümlelerde bulur. Çünkü yan cümleler gönderim noktası olarak konuşma anım değil, ana fiilin çekimlenmiş olduğu fiil zamanını esas alır. Mutlak-izafî zamanlar ise, ana cümlede bulunurlar. Gönderim noktası olarak geçmişteki bir noktayı esas alırlar. Mutlak-izafî şimdiki zaman geçmişteki bu nokta ile eş zamanlı, mutlak-izafî geçmiş zaman bu noktadan önce, mutlak-izafî gelecek zaman ise bu noktadan sonradır. Zamanların birbirinin yerine kullanılmasıyla zamanlarda değişim meydana gelir. Kip ve kiplik yapılan zaman anlamı taşımaları bakımından, zaman kelimeleri gönderim noktasını değiştirerek zamanlarda değişime yol açmaları ve zamanda kesin bir yerleşim sağlamaları açısından, görünüş ve hareketin tarzı zaman ekleri ile ifade edildiğinden, söylem ise cümleler dizisini bir bütün olarak ele alarak, gönderim noktalarına ve zaman aralıklarına bir kesinlik kazandırdığından“zaman”konusu ile ilişkilidir.
Özet (Çeviri)
402 SUMMARY In Turkmen Turkish when we take present tense as deictic centre, there would be three absolute tenses: present, past and future. While the absolute tenses use the simple present tense as reference point, the relative tenses don't. Purely relative tenses found in subordinates clause. Because the subordinate clauses takes main verb as reference point, not speech time. But absolute relative tenses found in main clauses anda takes a point in the past as reference point. The absolute-relative present tense is synchronous, the absolute-relative past tense is anterior, the absolute-relative future tense is posterior to this point. Mood and modality as they are earring a time meaning, time words as they can change reference point and causes shifting of time and make certain distinction in time, aspect and actionsarten as they are representing by time affix, discourse as it makes reference points and time interval certain by taking centences series as a whole are related with tense. T.C YllXSEKi^RETtl* «WULi;
Benzer Tezler
- Türkmen Türkçesi ile Türkiye Türkçesi arasında eş seslilik ve çok anlamlılık ilişkisi
Başlık çevirisi yok
MUHAMMETMURAT SAPAROV
Doktora
Türkçe
1997
DilbilimEge ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜNAY KARAAĞAÇ
- Oğuznama (Oğuz Destanı)
Başlık çevirisi yok
FEVZİ AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
1998
Türk Dili ve EdebiyatıSakarya ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ZİKRİ TURAN
- Çağdaş Türkmen hikayesinin on örneğinde dil ve üslup çalışması
Başlık çevirisi yok
VELİPAŞA YURTBEKLER
Yüksek Lisans
Türkçe
2000
Türk Dili ve EdebiyatıCelal Bayar ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. AYŞE İLKER
- Köroğlu`nun Kazak varyantları (2 cilt)
Kazakh version of the Köroğlu
METİN ARIKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Halk Bilimi (Folklor)Ege ÜniversitesiTürk Halk Bilimi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. FİKRET TÜRKMEN
- Şecere-i Terakime (metin-gramer-dizin)
Başlık çevirisi yok
ZUHAL KARGI
Yüksek Lisans
Türkçe
1988
Türk Dili ve EdebiyatıHacettepe ÜniversitesiTürk Dili Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TALAT TEKİN