Türkiye'de iklim değişikliğinin işgücü tahsisi ve tarımsal krediler üzerindeki etkileri: Mekânsal ekonometrik bir analiz
The effects of climate change on labor allocation and agricultural credit in Turkey: A spatial econometric analysis
- Tez No: 1002104
- Danışmanlar: PROF. DR. İSMAİL TUNCER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Emek hareketliliği, Mekansal ekonometri yaklaşımı, Tarım kredileri, Tarım sektörü, İklim değişikliği, Labor mobility, Spatial econometrics approach, Agricultural credits, Agricultural sector, Climate change
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Mersin Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İklim değişikliği ile birlikte artan sıcaklıklar günümüzün en önemli sorunlarından biri haline gelmiştir. Artan sıcaklıklar tarım, hizmet ve sanayi gibi sektörlerde yapısal sorunlara yol açmakta; bu durum, işgücü ve sermaye piyasalarını hem doğrudan hem de dolaylı olarak etkilemektedir. Bununla birlikte, iklim değişikliğine bağlı şokların bölgeler ve sektörler üzerinde yarattığı etkilerin işgücü ve sermayenin yeniden tahsisini nasıl şekillendirdiğine ilişkin literatürde henüz net bir çerçeve ortaya çıkmamıştır. Bu çalışma, Türkiye'de iklim değişikliğine bağlı olarak artan sıcaklıkların ana sektörler ve NUTS düzey 2 bölgeleri arasında işgücü ve sermayenin (özellikle tarımsal kredinin) yeniden tahsisi üzerindeki etkilerini incelemeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, emek piyasasına ilişkin analizlerde 2007–2021 dönemini kapsayan ve İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflaması Düzey 2'ye (NUTS2, 26 alt bölge) göre derlenen tarım, hizmetler ve sanayi sektörlerindeki 15–64 yaş grubu istihdam verilerinden yararlanılmıştır. Sermaye piyasasına ilişkin analizlerde ise aynı döneme ait Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'ndan temin edilen tarımsal kredi verilerinden yararlanılarak 26 alt bölgede iklim değişikliğinin sermayenin yeniden tahsisi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmada dinamik mekânsal panel veri analizi yöntemleri uygulanmıştır. Hausman testi sabit etkiler modelini işaret etmiş; Mekânsal Durbin Modeli (SDM), Mekânsal Gecikme Modeli (SAR) ve Mekânsal Hata Modeli (SEM) karşılaştırılmış ve en iyi tahmin performansının SDM ile elde edildiği belirlenmiştir. Ardından SDM, Genel Mekânsal Model (SAC) ile karşılaştırılmış ve SDM'nin en iyi model uyumunu gösterdiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, iklim değişikliğinin işgücü ve tarımsal kredi üzerindeki etkilerinin sektörel ve bölgesel düzeyde farklılaştığını ve bu etkilerin yalnızca doğrudan etkilerle sınırlı kalmayıp mekânsal etkileşimler yoluyla dolaylı olarak da gerçekleştiğini ortaya koymaktadır. Bulgular ayrıca tarım sektöründe ortaya çıkan istihdam kaybının büyük ölçüde hizmet sektörüne yöneldiğini ve iklim kaynaklı şokların tarımsal kredi talebini artırdığını göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Rising temperatures along with climate change have become one of the most important problems of our time. Rising temperatures create structural problems in sectors such as agriculture, services, and industry, thereby affecting both labor and capital markets both directly and indirectly. Nevertheless, the literature has yet to develop a clear framework for understanding how climate change–induced shocks across regions and sectors shape the reallocation of labor and capital. This study aims to examine the effects of rising temperatures associated with climate change on the reallocation of labor and capital, particularly agricultural credit, across main sectors and NUTS 2 regions in Turkey. Accordingly, analyses of the labor market utilized employment data for the 15–64 age group in the agriculture, services, and industry sectors, compiled for the period 2007–2021 at the Nomenclature of Territorial Units for Statistics Level 2 (NUTS2, 26 subregions). For the analysis of capital markets, agricultural credit data obtained from the Banking Regulation and Supervision Agency for the same period were used to investigate the effects of climate change on the reallocation of capital across the 26 subregions. The study employs dynamic spatial panel data analysis methods. The Hausman test results indicate that the fixed effects specification is more appropriate. Accordingly, the Spatial Durbin Model (SDM), the Spatial Autoregressive Model (SAR), and the Spatial Error Model (SEM) were compared, and the SDM was found to provide the best estimation performance. Subsequently, the SDM was compared with the General Spatial Model (SAC), and the results showed that the SDM exhibits superior model fit. The empirical findings reveal that the effects of climate change on labor and agricultural credit vary across sectors and regions. Moreover, these effects are not limited to direct impacts but also emerge through indirect channels via spatial interactions. The results further indicate that employment losses in the agricultural sector are largely absorbed by the services sector and that climate-related shocks increase the demand for agricultural credit.
Benzer Tezler
- Küresel iklim değişikliğinin işgücü piyasasına etkisi: Türkiye'de işsizlik üzerine ampirik bir değerlendirme
The impact of global climate change on the labour market: An empirical assessment in the context of unemployment in Turkey
OLCAY BESNİLİ MEMİŞ
Doktora
Türkçe
2022
İşletmeDokuz Eylül ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FARUK SAPANCALI
- Essays on climate change and labour in Türkiye
Türkiye'de iklim değişikliği ve işgücü üzerine makaleler
EMRE KARABULUTOĞLU
Doktora
İngilizce
2025
EkonomiTobb Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesiİktisat Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NUR ASENA CANER
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜNEŞ ARKADAŞ AŞIK ERPEK
- The potential of green jobs in Turkey
Türkiye'de yeşil işlerin potansiyeli
GÜLCAN ORAK ORUÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik ÜniversitesiŞehir ve Bölge Planlama Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜZİN BAYCAN
- Sürdürülebilir bir gelecek inşa etmek: Sosyal ortakların adil geçiş ve iklim değişikliği perspektifleri
Building a sustainable future: Social partners' perspectives on just transition and climate change
CEREN UZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileriAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiÇalışma Ekonomisi ve Endüstri İlişkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. IŞIL KURNAZ
- Capacity analysis in Turkey for carbon fiber production considering offshore wind turbines demand forecast
Açık deniz rüzgar türbinleri talep tahminine göre Türkiye'de karbon elyaf üretimi için kapasite analizi
SEZGİN KARABACAK
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Endüstri ve Endüstri Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİşletme Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HÜR BERSAM SİDAL