İslam ekonomisi bağlamında kapitalizmin tarihsel sürecinin eleştirisi
A critique of the historical process of capitalism within the context of Islamic economics
- Tez No: 1001880
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜLEYMAN EMRE ÖZCAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Ekonomi, Economics
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İktisat Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İktisat Teorisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmanın hazırlanmasındaki ana gaye, kapitalizmin ortaya çıktığı ilk günden günümüze kadar geçirdiği tüm süreci ayrıntılı bir şekilde analiz edip, iki temel ayağı olan kar ve başarı için herkesi ve her şeyi araçsallaştırarak insanları nasıl tahrip ettiğini ortaya koymanın yanında, onun yerine insanların kar ve para için araçsallaştırılmadığı, insan olma hasebiyle değer gördüğü ve ona uygun bir hayatın kendisine sunulduğu alternatif bir ekonomik model olan İslam ekonomisini, insanlığın hizmetine sunmaktır. Kapitalist ekonomik model, sanayi devrimiyle birlikte üretim sürecini daha da güçlendirerek, ekonomik açıdan küresel düzeyde ciddi bir güç elde etmenin yanında, insanlar arasında ciddi gelir eşitsizlikleri, insanların değersizleştirilmesi, ahlaki çöküş ve doğanın tahrip edilmesi gibi önemli sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu sorunlar ise insanları bir çıkmaza sürüklemiştir. İşte İslam ekonomisi, bu çıkmaz sanılan sokağın, bir çıkışıdır. Kapitalist paradigma, teorik ve pratik uygulamaları ile insanlığı maddenin esiri haline getirmiştir. İnsanı insan yapan tüm değerleri ise darmadağın etmiştir. İnsan, düşünemeyen ya da sorgulayamayan sadece kapitalist modelin çarkını döndürmek için yaşayan basit bir canlıya dönüştürülmüştür. Bu tez, insanların içerisini düştüğü bu esaretin farkına varıp, bir sorgulama yapmasını da hedeflemektedir. Bu tez, dört bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümden kapitalist sistemin tarihsel gelişiminden bahsedilmiştir. İkinci bölümde kapitalizmin sebep olduğu krizlere ve bu paradigmaya yapılan eleştirilere değinilmiştir. Üçüncü bölümde İslam ekonomisi teorisi ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Dördüncü ve son bölümde ise İslam ekonomisi ve kapitalizme alternatif model olanakları analiz edilmiştir. Çalışma, nitel araştırma yöntemi, sayısal veri ve grafikler ile hazırlanmıştır. Çalışmanın asıl yöntemi, sosyolojik yaklaşım, tarihsel analiz, karşılaştırmalı iktisadi yöntem ve eleştirel bir bakış ile tasarlanmıştır. Kapitalizmin tarihsel aşamaları ve dönüşümleri değerlendirilip, bu dönüşümler eksenin de kapitalizmin temel dayanakları ve ferdiyetçilik, kar maksimizasyonu, serbest piyasa gibi ideolojik dayanaklarının ortaya çıkardığı zararlar ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. İslam'ın ekonomik öğretisinin genel çerçevesi, Kur'an, Sünnet, İslam hukuku ve İslam alimlerinin ortaya koyduğu fikirler baz alınarak oluşturulmuştur. Tez'in veri toplama yönteminde, genellikle literatür taramasına başvurulmuştur. Bu çerçevede genel iktisat literatürü, modern ekonomik yaklaşımlar, Kapitalizmin ve İslam ekonomisinin konu edinildiği kitaplar, akademik çalışmalar, tezler ve güncel makaleler ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Uygulanan yöntemsel çerçevenin ana hedefi, kapitalizmin tarihsel süreci ve ortaya çıkardığı sorunları tespit etmenin yanında tüm bu sorunların çözümü olarak alternatif bir ekonomik model olan İslam ekonomisini başka iktisat camiası olmak üzere insanlığın hizmetine sunmaktır. Sonuç olarak; ortaya konulan tüm bilgiler, İslam ekonomisinin hayatın tamamını kuşatan prensipleriyle kapitalist sistemin alternatifi olduğunu göstermektedir.
Özet (Çeviri)
The main aim of this study is to analyse in detail the entire process that capitalism has undergone from its inception to the present day, revealing how it has destroyed humanity by instrumentalizing everyone and everything for its two fundamental pillars: profit and success. Furthermore, it aims to present to humanity an alternative economic model: Islamic economics, where people are not instrumentalized for profit and money, but are valued for their humanity and offered a life befitting their worth. The capitalist economic model, while strengthening the production process with the industrial revolution and achieving significant global economic power, has also brought with it serious problems such as significant income inequality among people, devaluation of human beings, moral decay, and the destruction of nature. These problems have led humanity into a dead end. Islamic economics is a way out of this seemingly dead end. The capitalist paradigm, through its theoretical and practical applications, has enslaved humanity to materialism. It has shattered all the values that make a human being human. Humans have been transformed into simple being's incapable of thinking or questioning, existing only to keep the wheels of the capitalist model turning. This thesis aims to make people aware of the bondage they find themselves in and to encourage them to question it. This thesis consists of four chapters. The first chapter discusses the historical development of the capitalist system. The second chapter addresses the crises caused by capitalism and the criticisms made of this paradigm. The third chapter examines Islamic economic theory in detail. The fourth and final chapter analyses Islamic economics and the possibilities of alternative models to capitalism. The study was prepared using qualitative research methods, numerical data, and graphs. The main methodology of the study is designed with a sociological approach, historical analysis, comparative economic method, and a critical perspective. The historical stages and transformations of capitalism are evaluated, and within the framework of these transformations, the fundamental pillars of capitalism and the harms caused by its ideological pillars such as individualism, profit maximization, and the free market are examined in detail. The general framework of Islamic economic teachings is based on the Quran, Sunnah, the sayings of the Companions, and the ideas put forth by Islamic scholars. The data collection method for this thesis primarily involved a literature review. Within this framework, general economics literature, modern economic approaches, books on capitalism and Islamic economics, academic studies, theses, and current articles were examined in detail. The main objective of the applied methodological framework is to identify the historical process of capitalism and the problems it has created, as well as to present Islamic economics, an alternative economic model, as a solution to all these problems, to humanity, particularly to the economics community. In conclusion, all the information presented proves that Islamic economics, with its principles encompassing all aspects of life, is a necessary alternative to the capitalist system.
Benzer Tezler
- The Transformation of the religious tradesmen in small cities in the context of market economy: The case of Kırıkkale
Pazar ekonomisi bağlamında küçük kentlerde dindar tüccarların dönüşümü: Kırıkkale örneği
SITKI YILDIZ
Doktora
İngilizce
2003
SosyolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KAYHAN MUTLU
- Ulus-devlet ve küreselleşme bağlamında İsmet Özel'in toplum, millet ve vatan tasavvuru
İn the context of globalization and the nation-state, İsmet Özel's imagination about society, nation and homeland
ARİF AYTEKİN
- Kurumsal bir değer olarak ahiliğin sosyo-kültürel gerçeklik alanında kurumsallaşması ve üç boyutlu kültürünün inşası
Institutionalization of akhism as an institutional value in the field of socio-cultural reality and construction of three-dinemsional culture
SAVAŞ AYGENER
Yüksek Lisans
Türkçe
2010
FelsefeGazi ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü
DOÇ. DR. SUNA BAŞAK
- IŞID terör örgütünün doğmasında ve gelişmesinde etkili olan faktörler
Main reasons for the emergence and the rise of the terror organization ISIS
İBRAHİM UZDİLLİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
Uluslararası İlişkilerAydın Adnan Menderes ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. UTKU YAPICI