İşletmelerin gönüllü açıklamalarını etkileyen faktörlerin analizi: İran'da bir uygulama
Analysis of factors affecting voluntary disclosures of businesses: An application in Iran
- Tez No: 1001794
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA İZMİRLİ ATA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Günümüz iş dünyasında, yöneticilerin güçlerini koruma ve kişisel çıkarları maksimize etme eğilimi, zaman zaman işletmelerin gerçek performansını gizlemelerine neden olmakta ve finansal piyasalarda bilgi asimetrisine yol açmaktadır. Kurumsal yönetim, denetim, şeffaflık ve hesap verebilirlik için etkili bir mekanizma olarak, bilgi boşluğunu azaltmada ve yatırımcı güvenini artırmada kritik bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda, gönüllü bilgi açıklaması, yasal gerekliliklerin ötesinde, şeffaflığı güçlendirmek ve kurumsal imajı iyileştirmek için stratejik bir araç olarak ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmanın temel amacı, kurumsal yönetim özellikleri, karlılık ve şirket özelliklerinin, İran Menkul Kıymetler Borsası'na Tehran kayıtlı şirketlerin yıllık raporlarındaki gönüllü açıklama düzeyine etkisini incelemektir. Çalışmada 70 şirkette ait 5 yıllık (2016-2020) veri kullanılmış ve panel veri çerçevesinde Sabit Etkiler Modeli (Fixed Effects) ile analiz edilmiştir. Kurumsal yönetim değişkenleri olarak yönetim kurulu yapısı ve büyüklüğü, CEO'nun çift görevli olması, kurumsal sahiplik ve cinsiyet çeşitliliği; karlılık değişkenleri olarak Varlık Getirisi (ROA) ve Satış Getirisi (ROS); şirket özellikleri olarak ise varlık büyüklüğü, satış hacmi ve şirket yaşı bağımsız değişkenler olarak belirlenmiştir. Araştırma bulguları şunları göstermektedir. Yönetim kurulunda cinsiyet çeşitliliği gönüllü açıklama düzeyini pozitif ve anlamlı olarak artırırken, CEO'nun çift görevli olması açıklamayı olumsuz etkilemektedir. Karlılık: Varlık getirisi gönüllü açıklama ile pozitif ilişki gösterirken, satış getirisi negatif ve anlamlı bir ilişki sergilemektedir; bu durum, şirketlerin rekabet avantajını korumak için operasyonel detayları açıklarken temkinli davrandığını göstermektedir. Şirket yaşı gönüllü açıklama ile pozitif ilişkilendirilmektedir, satış hacmi ise açıklama düzeyini olumsuz etkilemektedir. Çalışma, yatırımcı güvenini artırmak ve piyasa şeffaflığını güçlendirmek amacıyla, yönetim rollerinin ayrılması ve yönetim kurulunda cinsiyet çeşitliliğinin teşvik edilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
In today's business environment, managers' tendencies to preserve power or maximize personal benefits can sometimes lead to concealing the true performance of organizations, resulting in information asymmetry in financial markets. Corporate governance serves as an effective mechanism for oversight, transparency, and accountability, playing a pivotal role in reducing information gaps and enhancing investor confidence. Within this context, voluntary disclosure, beyond regulatory requirements, is recognized as a strategic tool to strengthen transparency and improve corporate reputation. The primary objective of this study is to examine the effects of corporate governance characteristics, profitability, and firm-specific attributes on the level of voluntary disclosure in the annual reports of firms listed on the Tehran Stock Exchange. Data from 70 firms over a five-year period (2016–2020) were analyzed using panel data methodology with a Fixed Effects model. Corporate governance variables included board composition and size, CEO duality, institutional ownership, and gender diversity; profitability variables included Return on Assets (ROA) and Return on Sales (ROS); firm characteristics included total assets, sales, and firm age. The findings indicate that: Gender diversity in the board positively and significantly influences voluntary disclosure, whereas CEO duality has a negative and significant effect. Profitability: ROA shows a positive relationship with voluntary disclosure, while ROS exhibits a significant negative relationship, suggesting that firms may limit operational disclosures to maintain competitive advantage. Firm age is positively associated with voluntary disclosure, whereas sales volume negatively impacts the level of disclosure. The study emphasizes the need to separate managerial roles and promote gender diversity on boards to enhance transparency in the Iranian capital market.
Benzer Tezler
- Analog dijital çeviricilerin analiz ve sentezi
Başlık çevirisi yok
ALİ ÇAPRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Ağızlık açma mekanizmalarının tasarımı
Başlık çevirisi yok
RECEP EREN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiUludağ ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİL R. ALPAY
- Kuyruk modelleri ve analizi üzerine bir uygulama
Başlık çevirisi yok
DİDEM ÖZPULAT
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
İstatistikEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. FİKRET İKİZ
- İşletmelerde veri örgütlenmesi ve yönetim açısından bilgi sistemleri
Başlık çevirisi yok
FAHAMET TOPALOĞLU