Geri Dön

Nonilfenolün ratların perinatal beyin gelişimi üzerine etkileri

Effects of nonylphenol on perinatal rat brain development

PDF İndir

  1. Tez No: 1001607
  2. Yazar: EDA DEMİRTAŞ
  3. Danışmanlar: PROF. DR. CEVDET UĞUZ
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Veteriner Hekimliği, Genetik, Veterinary Medicine, Genetics
  6. Anahtar Kelimeler: Moleküler genetik, Molecular genetic
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Afyon Kocatepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Medikal Biyoloji ve Genetik Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Çeşitli endüstriyel süreçlerin nihai ürünlerinden kaynaklanan endokrin bozucular, hormon homeostazını bozarak etki göstermektedir. Bu endokrin bozucular arasında yer alan nonilfenol (NF), östrojen reseptörlerine bağlanarak etkilerini gösteren lipofilik bileşiklerdir ve kimyasal yapıları nedeniyle vücutta yağ dokusu, beyin ve karaciğer gibi lipitten zengin dokularda birikebilirler. Yüksek lipid içeriğinin yanında bol miktarda östrojen reseptörü içermesi nedeniyle beyin dokusu özellikle gelişim döneminde östrojenik kimyasallara karşı yüksek duyarlılık göstermektedir; zira bu dönemde koruyucu sistemler henüz tam olarak gelişmemiştir. Bu çalışmada; vajinal sitoloji ile çiftleşmeye uygun dönemde bulunan dişi hayvanlar kontrollü bir şekilde gebe bırakılmıştır. Gebeliğin 1.gününden itibaren 10, 50 ve 100 mg/kg dozlarda mısır yağı içinde çözdürülmüş NF gebe sıçanlara gavaj ile uygulanmıştır. Çözücü kontrol olarak kullanılan mısır yağı 1 ml/kg olarak çözücü kontrol grubundaki hayvanlara uygulanmıştır. Nonilfenol uygulamasına doğum sonrası 16.güne kadar devam edilmiştir. Sonrasında hayvanlar sakrifiye edilerek beyin dokuları toplanmıştır. Toplanan doku örneklerinde yavrularında beyin gelişiminde önemli bazı genlerin (BDNF, Trkβ, MECP2, FG13 ve PAX6) ifade düzeylerindeki değişiklikler gerçek zamanlı kantitatif PCR analizi (RT-qPCR) ile ortaya konulmuştur. RT-qPCR analizinden elde edilen Ct verilerinin 2-Ct hesaplamasını kullanan REST 2009 programı ile değerlendirilmiştir. Gen ifadelerinde meydana gelen değişikliklerin her gen için doza bağlı doğrusal bir şekilde olmadığı görülmüştür. Bu durumun monotonik olmayan doz yanıtı veya hormozis gibi nedenlerden ileri gelebileceği düşünülmektedir. NF uygulamasının, 10 mg/kg dozda solvent kontrole kıyasla genlerin ifade düzeyleri üzerine anlamlı bir etkisi olmadığı görülmüştür. PAX6 geninde 50 mg/kg dozda anlamlı bir artış olduğu (p<0,05), MeCP2 geninde ise aynı dozda anlamlı bir azalma olduğu görülmüştür (p<0,01). Ayrıca, 100 mg/kg dozda ise solvent kontrole kıyasla FGF13, PAX6 ve Trkβ genlerinde anlamlı bir artış olduğu görülmüştür (p<0.05). Gen ifade düzeylerinde 10 mg/kg dozda PAX6 geninde ve 50 mg/kg dozda BDNF geninde kontrole göre önemli düzeyde bir azalma olduğu, MECP2 geninde ise 10 ve 100 mg/kg dozlarda anlamlı bir artış olduğu görülmüştür (p<0,001). Gen ifade değişikliklerinin dişi ve erkekler yavrularda farklı olduğu, dişi yavrularda erkeklere kıyasla daha belirgin gen ifade değişiklikleri olduğu görülmüştür. Kluver-Barrera boyamasıyla histoljik kesitlerde korkteks kalınlığı ImageJ programı ile ölçülmüştür. Elde edilen ölçüm değerleri ANOVA ile istatistiksel olarak değerlendirilmiştir. Perinatal dönemde NF maruziyetinin beynin korteks kalınlığını etkilediği ortaya konulmuştur. Özellikle 100 mg/kg doz grubunda korteks kalınlığının hem kontrol hem de çözücü kontrol gruplarına göre anlamlı şekilde arttığı (p<0,001), 50 mg/kg doz grubunda ise kontrol grubuna kıyasla anlamlı bir azalma (p<0,05) görüldüğü saptanmıştır. Histopatolojik incelemelerde ise kontrol ve deney grupları arasında bir fark gözlenmemiştir. Sonuç olarak, perinatal dönemde 10, 50 ve 100 mg/kg dozlarında NF'ye maruz kalmanın, sıçan yavruların beyin gelişiminde hem genetik hem de histometrik değişikliklere yol açabileceği gösterilmiştir. Daha sonra yapılacak bu tarz çalışmalarda RT-qPCR analizlerinin Western Blot ve immunohistokimya gibi analizlerle desteklenmesi moleküler süreçlerin bütün halinde incelenebilmesi açısından daha faydalı olabileceği düşünülmektedir. Ayrıca gelecekte bu tarz nörogelişimsel çalışmalarda elde edilen bulguların bilişsel fonksiyonlar üzerindeki etkilerinin gösterilebilmesi için davranış testlerinin analizlere dahil edilmesi gerektiği düşünülmektedir.

Özet (Çeviri)

Endocrine disruptors from the end products of various industrial processes implement their effects by disturbing hormonal homeostasis. Among these, nonylphenol (NP) is a lipophilic compound that acts by binding to estrogen receptors and then accumulates in lipid-rich tissues such as adipose tissue, the brain, and the liver for its chemical structure. The high sensitivity of brain tissue to estrogenic chemicals during the developmental period is since protective systems are not fully developed in this period, and the brain contains high lipids and estrogen receptors. In this study, female rats determined to be in the estrus phase by vaginal cytology were controlled mating. From day 1 of gestation, NP dissolved in corn oil was administered orally (by gavage) to pregnant rats at doses of 10, 50, and 100 mg/kg. Corn oil (1 mL/kg) was given to the vehicle control group. NP implementation maintenance until postnatal day 16, after which the animals were sacrificed and their brain tissues collected. These samples, changes in the expression levels of genes important for brain development (BDNF, Trkβ, MECP2, FGF13, and PAX6) were analyzed via real-time quantitative PCR (RT-qPCR). The Ct values provided by RT-qPCR were analyzed using the 2ΔΔCt method in the REST 2009 program. It was found that changes in gene expression were not linear in a dose-dependent on each gene. This situation may result from mechanisms such as non-monotonic dose–response or hormesis. Nonylphenol at a 10 mg/kg dose did not significantly affect gene expression levels compared with vehicle control. However, at the 50 mg/kg dose, a significant increase in PAX6 expression (p <0.05) and a significant decrease in MECP2 expression (p <0.01) were observed. At 100 mg/kg, significant increases were revealed in FGF13, PAX6, and Trkβ expression levels compared with the solvent control (p <0.05). When evaluated relative to the control group, a significant decrease in PAX6 expression at 10 mg/kg (p <0.05) and in BDNF expression at 50 mg/kg was observed, whereas significant increases in MECP2 expression were detected at 10 and 100 mg/kg (p <0.001). Gene expression changes varied between genders for offspring, with more pronounced alterations observed in females. Cortical thickness in histological sections stained with Kluver–Barrera was measured using the ImageJ software, and the results were statistically analyzed by ANOVA. Cortical thickness was found to be affected by perinatal exposure to nonylphenol. Cortical thickness was significantly increased in the 100 mg/kg group compared with both the control and vehicle control groups (p < 0.001), while a significant decrease was observed in the 50 mg/kg group compared with the control (p < 0.05). There were compared to the control and experimental groups, no histopathological differences were observed. In conclusion, perinatal exposure to NP at doses of 10, 50, and 100 mg/kg induces both genetic and histometric alterations in the brain development of rat pups. It is recommended that future research of this type should support RT-qPCR analyses with Western blotting and immunohistochemistry to achieve a more comprehensive understanding of the underlying molecular mechanisms. It is suggested that future studies of this type should support RT-qPCR analyses with Western blotting and immunohistochemistry to achieve a more comprehensive understanding of the underlying molecular mechanisms.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    968151

    Nonilfenolün ratların böbrek gelişimi üzerine etkisi

    Effect of nonylphenol on kidney development of rats

    SULTAN KARADENİZ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    GenetikAfyon Kocatepe Üniversitesi

    Veterinerlik Medikal Biyolojisi ve Genetik Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. CEVDET UĞUZ

  2. Tez No

    985507

    Çevresel kirleticilerden nonilfenolün testisler üzerine olumsuz etkisinin ortaya konması ve çinko nanopartiküllerinin tedavi edici etkinliğinin belirlenmesi

    Determination of the adverse effect of nonylphenol, an environmental pollutant, on testicles and determination of the therapeutic effectiveness of zinc nanoparticles

    AHMET YÖRÜ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Veteriner HekimliğiAtatürk Üniversitesi

    Dölerme ve Suni Tohumlama Ana Bilim Dalı​

    DOÇ. DR. SERKAN ALİ AKARSU

  3. Tez No

    701186

    Nonilfenolün ratlarda işitmeye olan etkileri

    Başlık çevirisi yok

    FATİH YÜCEDAĞ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    Kulak Burun ve BoğazAfyon Kocatepe Üniversitesi

    Kulak Burun Boğaz ve Baş-Boyun Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ERDOĞAN OKUR

  4. Tez No

    966226

    Rat pankreasında 4-nonilfenol toksikasyonuna karşı gallik asit ve likopenin koruyucu etkisinin araştırılması

    Investigation of the protective effects of gallic acid and lycopene against 4-nonylphenol toxicity in rat pancreas

    SERKAN MENDERES

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Histoloji ve EmbriyolojiAydın Adnan Menderes Üniversitesi

    Veterinerlik Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞADİYE KUM

  5. Tez No

    507666

    Nonylphenol'ün kemik gelişimi üzerine toksik etkisine karşı curcumin'in koruyucu rolü

    The protective role of curcumin against toxic effect of nonylphenol on bone development

    PINAR SUNA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2018

    Histoloji ve EmbriyolojiErciyes Üniversitesi

    Histoloji ve Embriyoloji Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ARZU HANIM YAY

    DOÇ. DR. TOLGA ERTEKİN

Geri Dön