Davranışsal finans perspektifinden kripto para yatırımcılarında gelişmeleri kaçırma korkusu, finansal okuryazarlık ve sürü davranışı ilişkisi
The relationship between fear of missing out, financial literacy, and herd behavior among cryptocurrency investors from a behavioral finance perspective
- Tez No: 1001406
- Danışmanlar: PROF. DR. İBRAHİM EREM ŞAHİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Maliye, Business Administration, Finance
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Selçuk Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Muhasebe Finansman Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, kripto para yatırımı yapan bireylerde gelişmeleri kaçırma korkusunun (FoMO) sürü davranışı üzerindeki etkisini incelemek ve bu ilişkide finansal okuryazarlık ile demografik değişkenlerin düzenleyici rolünü ortaya koymaktır. Araştırma, nicel araştırma desenine dayalı olarak yürütülmüştür. Araştırmanın evrenini kripto para yatırımı yapan bireyler oluşturmakta olup, örneklemi çevrim içi anket yoluyla ulaşılan 380 kripto para yatırımcısından oluşmaktadır. Çalışma kapsamında kripto para yatırımcılarının FoMO düzeyleri, sürü davranışı eğilimleri ve finansal okuryazarlık tutumları değerlendirilmiştir. Araştırmada kullanılan Kripto Para Piyasasında Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği, Finansal Okuryazarlık Tutum ve Davranış Ölçeği ile Sürü Davranışı Ölçeği'nin yapı geçerlilikleri doğrulayıcı faktör analizleri ile test edilmiş ve ölçeklerin faktör yapılarının doğrulandığı görülmüştür. Bu bulgu, araştırmada elde edilen verilerin ölçme araçları açısından güvenilir ve geçerli olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları, kripto para yatırımcılarının özellikle sosyal boyutta yoğunlaşan bir FoMO algısına sahip olduklarını ortaya koymaktadır. FoMO düzeyinin artmasıyla birlikte sürü davranışı eğiliminin de arttığı; yatırımcıların belirsizlik ortamında başkalarının yatırım kararlarını referans alma eğiliminde oldukları görülmektedir. Sürü davranışının daha çok bilgili sürü davranışı biçiminde ortaya çıkması, yatırımcıların sosyal ipuçlarını bir tür bilgi kaynağı olarak değerlendirdiklerini göstermektedir. Finansal okuryazarlığın, FoMO ile sürü davranışı arasındaki ilişkiyi düzenleyici bir rol üstlenmediği; benzer şekilde eğitim ve gelir düzeylerinin de bu ilişki üzerinde ayırt edici bir etkiye sahip olmadığı belirlenmiştir. Buna karşılık cinsiyet ve yaş değişkeninin, FoMO'nun sürü davranışı üzerindeki etkisini farklılaştırdığı; özellikle kadın ve genç yatırımcıların gelişmeleri kaçırma korkusuna bağlı olarak sürü davranışına daha yatkın oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Genel olarak araştırma bulguları, kripto para piyasasında yatırım davranışlarının yalnızca rasyonel ve bilgi temelli süreçlerle açıklanamayacağını; psikolojik ve sosyal faktörlerin yatırım kararları üzerinde belirleyici bir rol oynadığını göstermektedir. Bu bağlamda FoMO, kripto para yatırımcılarının sürü davranışına yönelmesinde temel unsurlardan biri olarak öne çıkmaktadır.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to examine the effect of fear of missing out (FoMO) on herd behavior in individuals investing in cryptocurrencies and to reveal the moderating role of financial literacy and demographic variables in this relationship. The research was conducted based on a quantitative research design. The population of the study consists of individuals investing in cryptocurrencies, and the sample consists of 380 cryptocurrency investors reached through an online survey. Within the scope of the study, the FoMO levels, herd behavior tendencies, and financial literacy attitudes of cryptocurrency investors were evaluated. The structural validity of the Cryptocurrency Market FoMO Scale, the Financial Literacy Attitude and Behavior Scale, and the Herd Behavior Scale used in the research was tested with confirmatory factor analyses, and it was observed that the factor structures of the scales were confirmed. This finding shows that the data obtained in the research are reliable and valid in terms of the measurement instruments. The research results reveal that cryptocurrency investors have a perception of FoMO that is particularly concentrated in the social dimension. It was found that as the level of FoMO increases, the tendency towards herd behavior also increases; Investors tend to refer to the investment decisions of others in an environment of uncertainty. The fact that herd behavior manifests itself more as informed herd behavior indicates that investors consider social cues as a kind of information source. It was determined that financial literacy does not play a moderating role in the relationship between FoMO and herd behavior; similarly, education and income levels do not have a distinctive effect on this relationship. In contrast, gender and age variables differentiate the effect of FoMO on herd behavior; it was concluded that female and young investors, in particular, are more prone to herd behavior due to the fear of missing out. Overall, the research findings show that investment behavior in the cryptocurrency market cannot be solely explained by rational and information-based processes; psychological and social factors play a decisive role in investment decisions. In this context, FoMO stands out as one of the fundamental elements in cryptocurrency investors' tendency towards herd behavior.
Benzer Tezler
- The dynamics of cryptocurrency market from behavioral finance perspective
Kripto para piyasasının dinamikleri davranışsal finans perspektifinden
BASMA ALMISSHAL
Doktora
İngilizce
2023
İşletmeKaradeniz Teknik Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HALİL İBRAHİM BULUT
- Gelişmekte olan ülkelerde kripto para kullanımının davranışsal finans perspektifinden analizi: Türkiye örneği
Crypto currency behavior in developing countries from the perspective of behavioral finance: The case of Turkey
SERHAT AKTAŞ
- Kripto para birimlerine yatırımda beyin aktivitesi
Brain activity in cryptocurrency investment
YİĞİT HAN GAZEL
- Davranışsal finans çerçevesinde kripto para piyasasında sürü davranışının test edilmesi
Testing herd behavior in the cryptocurrency market in the framework of behavioral finance
FATİH BAYRAM
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İşletmeAkdeniz ÜniversitesiFinans ve Bankacılık Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ULAŞ ÜNLÜ
- Kripto paralarla online alışveriş davranışının incelenmesi: davranışsal akıl yürütme teorisi (BRT) ve olanakları gerçekleştirme teorisi (AAT) perspektifinden bir model önerisi
Examining online shopping behavior with cryptocurrencies: a model proposal from the perspective of behavioral reasoning theory (BRT) and affordances actualization theory (AAT)
HAMZA ÇAKMAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Yönetim Bilişim SistemleriSivas Cumhuriyet ÜniversitesiYönetim Bilişim Sistemleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT FATİH TUNA
DR. ÖĞR. ÜYESİ SELİM ÇAM