Yetişkin bireylerde duygusal emek ve tükenmişlik sendromu arasındaki ilişkide duygusal şemaların düzenleyici rolünün incelenmesi
Examining the moderating role of emotional schemas in the relationship between emotional labor and burnout syndrome in adults
- Tez No: 1001247
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ÖZGE ERBAY
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Aydın Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modern iş yaşamının artan duygusal talepleri, çalışanların duygusal emek düzeyini yükseltmiş; bu durum ise tükenmişlik düzeylerini etkileyen önemli bir faktör haline gelmiştir. Aynı zamanda bireylerin sahip olduğu duygusal şemalar, bu süreçleri nasıl deneyimlediklerini ve başa çıkma biçimlerini belirlemede önemli bir rol oynamaktadır. Bu bağlamda çalışmanın temel problemi, duygusal emek düzeyinin tükenmişlik üzerindeki etkisinin, bireyin sahip olduğu duygusal şemalara göre değişip değişmediğinin anlaşılmasıdır. Buradan hareketle bu araştırmada, yetişkin bireylerde tükenmişlik sendromu ile duygusal emek arasındaki ilişkiyi incelemek ve bu ilişkide duygusal şemaların düzenleyici rolünü incelemek amaçlanmıştır. Araştırmada nicel yöntemler kullanılmış olup veriler, yetişkin bireylerden çevrimiçi olarak anket yoluyla toplanmıştır. Katılımcılar, kolayda örnekleme yöntemiyle İstanbul'da hizmet sektöründe çalışan 454 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılara Duygusal Emek Ölçeği, Maslach Tükenmişlik Ölçeği ve Duygusal Şemalar Ölçeği uygulanmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilerin analizi için SPSS programı ve PROCESS Macro eklentisinden yararlanılmıştır. Elde edilen bulgular, duygusal emek düzeyinin tükenmişlik ile pozitif yönde anlamlı bir ilişki içinde olduğunu göstermektedir. Ayrıca duygusal şemaların, bu ilişki üzerinde düzenleyici (moderatör) bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Özellikle olumsuz içerikli duygusal şemalara sahip bireylerde, duygusal emeğin tükenmişlik üzerindeki etkisi daha yüksek bulunmuştur. Bu çalışma, psikolojik dayanıklılığı geliştirmeye yönelik bireysel farklılıkların önemini vurgulamakta ve duygusal şemalara yönelik müdahalelerin tükenmişliğin önlenmesinde kullanılabileceğine işaret etmektedir. Bu doğrultuda, iş ortamlarında sadece örgütsel değil, bireysel psikolojik faktörlerin de değerlendirilmesinin gerekli olduğu; bireylerin örgüt yaşantılarındaki deneyimleri sonucu ortaya çıkan vi olumsuzlukların klinik psikoloji alanında uzmanlara olası müdahale planları için veri sağlayarak katkıda bulunabileceği sonucuna ulaşılmıştır.
Özet (Çeviri)
The increasing emotional demands of modern work life have elevated employees' levels of emotional labor, which has become an important factor affecting burnout. At the same time, individuals' emotional schemas play a significant role in shaping how these processes are experienced and managed. In this context, the main problem of the study is to examine whether the effect of emotional labor on burnout differs depending on individuals' emotional schemas. Accordingly, this research aims to investigate the relationship between burnout syndrome and emotional labor among adults and to explore the moderating role of emotional schemas in this relationship. A quantitative research design was employed, and data were collected online through surveys administered to adult participants. The sample consisted of 454 employees working in the service sector in Istanbul, selected through convenience sampling. Participants completed the Emotional Labor Scale, the Maslach Burnout Inventory, and the Emotional Schema Scale. Data analysis was conducted using the SPSS program and the PROCESS Macro extension. The findings revealed a significant positive relationship between emotional labor and burnout. Moreover, emotional schemas were found to have a moderating effect on this relationship. In particular, among individuals with negative emotional schemas, the effect of emotional labor on burnout was stronger. This study highlights the importance of individual differences in enhancing psychological resilience and suggests that interventions targeting emotional schemas may be effective in preventing burnout. Accordingly, it is concluded that not only organizational but also individual psychological factors should be taken into account in workplace settings, and that the negative experiences arising from organizational life may provide valuable insights for clinical psychologists in developing potential intervention plans.
Benzer Tezler
- Yetişkin bireylerde duygusal istismar ve ilişki istikrarı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Examining the relationship between emotional abuse and relationship stability in adults
GÜLCAN UYANIK
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Psikolojiİstanbul Kent ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ İHSAN BOZANOĞLU
- Yetişkin bireylerde duygusal yeme davranışlarının besin seçimi, depresyon ve beden kütle indeksi ile ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of emotional eating behaviors with food choice, depression and body mass index in adults
GÖKBEN ANIL
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Beslenme ve Diyetetikİstanbul Bilgi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HANDE SEVEN AVUK
- Yetişkin Bireylerde Duygusal İştah Durumu ve Yeme Davranışının Beden Algısı ve Uyku Kalitesi Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi
Emotional appetite state and eating behavior examining its effect on body perception and sleep quality in adults
ESRA NUR ERDOĞAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. LALE SARİYE AKAN
- Yetişkin bireylerde duygusal yemenin vücut ağırlığı ve leptin, ghrelin, adiponektin düzeyleri ile ilişkisi
The relationship between emotional eating and body weight and leptin, ghrelin, adiponectin levels in adult individuals
MELİKE KOCABAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikSağlık Bilimleri ÜniversitesiTıbbi Biyokimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MACİT KOLDAŞ
- Yetişkin bireylerde duygusal yeme, yalnızlık ve psikolojik sağlamlık arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Examining of the relations between emotional eating, loneliness and psychological resilience in adults individuals
MELAHAT BENAN EBUBEKİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SEYDİ AHMET SATICI