Geri Dön

Bir aile sağlığı merkezinde diyabet okulu ve diyabet okulu ile eğitim müdahalesi

A diabetes school in a family health center and educational intervention with a diabetes school

PDF İndir

  1. Tez No: 1001179
  2. Yazar: İBRAHİM ÖZÇELİK
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. RAZİYE ŞULE GÜMÜŞTAKIM
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2026
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi
  10. Enstitü: Tıp Fakültesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Diyabetes mellitus (DM), tüm dünyada prevalansı hızla artan, kronik ve ilerleyici bir metabolik hastalıktır. Hastaların yaşam süreleri boyunca yaşam kalitelerini ciddi şekilde etkileyen bu hastalık; retinopati, nefropati, nöropati ve kardiyovasküler hastalıklar başta olmak üzere ciddi mikrovasküler ve makrovasküler komplikasyonlara yol açmaktadır. Etkin bir diyabet yönetimi, yalnızca glisemik kontrolü sağlamakla kalmayıp, bu komplikasyonların gelişimini önlemede veya geciktirmede kritik bir role sahiptir. Bu nedenle, hastaların hastalıkları hakkında yeterli bilgi düzeyine sahip olmaları ve öz-yönetim becerilerini geliştirmeleri, diyabet bakımının temel bileşenlerinden birini oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, bir aile sağlığı merkezinde kayıtlı Diabetes Mellitus (DM) hastalarının eğitim müdahalesi ile bilgi düzeylerinde ve diyabet yönetimlerinde değişiklik olup olmayacağını araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, DM'li bireylerde yapılandırılmış bir eğitim programının etkinliğini değerlendirmek amacıyla planlanmış bir müdahale araştırmasıdır. Araştırma, Kahramanmaraş'ın Türkoğlu ilçesinde birinci basamak bir sağlık biriminde (46.09.001 nolu ASM) gerçekleştirilmiştir. Örneklem büyüklüğü, alfa=0.05 ve güç=%95 değerleri ile 0.242 etki büyüklüğü dikkate alınarak 224 kişi olarak hesaplanmış, çalışmaya 224 DM'li yetişkin katılımcı dahil edilmiştir. Çalışma öncesi gerekli etik kurul ve katılımcı onamları alınmıştır. Veri toplama aracı olarak üç bölümden oluşan bir anket kullanılmıştır: (1) Sosyodemografik bilgi formu, (2) 16 maddelik Diyabet Öz Yönetim Ölçeği (DÖYÖ) (3) 20 maddelik Diyabet Bilgi Düzeyi (DBD) testi. DÖYÖ, glikoz yönetimi, diyet kontrolü, fiziksel aktivite ve sağlık hizmeti kullanımı alt boyutlarını değerlendiren geçerli ve güvenilir bir ölçektir. Çalışma prosedürü şu şekilde yürütülmüştür: Bu kapsamda katılımcılara eğitim öncesinde ön test şeklinde DÖYÖ ve DBD testi uygulanmış ardından katılımcılara DM ile ilgili Halk Sağlığı Müdürlüğü'nün bilgilendirme broşürlerinden araştırmacı tarafından hazırlanan standart bir diyabet eğitimi bireysel veya küçük gruplar halinde verilmiştir. Yaklaşık 3 ay sonra katılımcılara son test şeklinde tekrar aynı testler uygulanıp bilgi düzeylerindeki değişiklikler ve yaşam tarzlarındaki değişiklikler araştırılmıştır. Elde edilen bulgular kronik hastalıkları olan hastalarda eğitimin sağlık hizmet organizasyonlarına etki ve fayda sağlayacağı ön görülmektedir. Komplikasyonların oluşmasının azalması ile özellikle sağlık hizmetlerine başvuruyu azaltacak ve gereksiz iş yükünü azaltacaktır. İstatistiksel analizler SPSS 25 programı ile yapılmıştır. Kategorik değişkenler Ki-kare testi, normal dağılım gösteren sürekli değişkenlerde eşleştirilmiş t-testi ve normal dağılım göstermeyenlerde Wilcoxon testi kullanılarak eğitim öncesi ve sonrası puanlar karşılaştırılmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların eğitim öncesinde, çalışmanın yapıldığı bölgenin düşük eğitim düzeyine bağlı olarak her iki testte de aldıkları puanlar genellikle düşük bulunmuştur. Eğitim sonrasında, eğitim düzeyi yüksek katılımcılarda anlamlı değişiklikler sınırlı kalırken, eğitim düzeyi düşük katılımcıların bilgi düzeylerinde anlamlı artışlar gözlenmiştir. Bu bulgular, diyabet öz-yönetim eğitiminin özellikle dezavantajlı gruplarda bilgi eksikliklerini gidermede etkili bir araç olduğunu göstermektedir. Diyabet öz-yönetimi, hastaların kan şekeri takibi, ilaç uyumu, beslenme düzenlemesi ve fiziksel aktivite gibi temel davranışları günlük yaşamlarına entegre etmelerini sağlayarak glisemik kontrolü iyileştirmekte, akut ve kronik komplikasyon riskini azaltmakta ve yaşam kalitesini anlamlı düzeyde yükseltmektedir. Bu nedenle, özellikle eğitim düzeyi düşük hastalarda eğitim içeriğinin sade, anlaşılır ve tekrara dayalı olarak yapılandırılması, kritik noktaların görsel materyallerle desteklenmesi ve eğitimlerin belirli aralıklarla pekiştirilmesi, diyabet öz-yönetim becerilerinin kazanılmasında ve sürdürülmesinde belirleyici bir rol oynayacaktır. Sonuç: Bu çalışma özellikle DM hastalarında eğitimin ne kadar etkili olduğunu göstermek açısından anlamlıdır. DM hastalarına düzenli ve eğitim seviyelerine uygun DM hakkında eğitimler verilirse kişilerin hem ekonomik olarak hem de sosyal yaşamlarına fayda sağlayabiliriz. Hastalarda meydana gelebilecek komplikasyonları azaltarak ülke ekonomisine katkı sağlayabiliriz. Bu sebeple DM hastaları ve diğer kronik hastalığı olan hastalara düzenli ve anlayabilecekleri düzeyde eğitim verilmesi çok önemlidir.

Özet (Çeviri)

Aim: Diabetes mellitus (DM) is a chronic and progressive metabolic disease whose prevalence is rapidly increasing worldwide. This disease, which significantly affects patients' quality of life throughout their lifespan, leads to serious microvascular and macrovascular complications, particularly retinopathy, nephropathy, neuropathy, and cardiovascular diseases. Effective diabetes management plays a critical role not only in achieving glycemic control but also in preventing or delaying the development of complications. Therefore, ensuring that patients have sufficient knowledge about their condition and developing their self-management skills constitutes one of the fundamental components of diabetes care. The aim of this study is to investigate whether there will be changes in the knowledge levels and diabetes management of Diabetes Mellitus (DM) patients registered at a family health center through an educational intervention. Materials and Methods: This study is an intervention research designed to evaluate the effectiveness of a structured education program in individuals with diabetes. The research was conducted at a primary care health unit (ASM No. 46.09.001) in Türkoğlu district of Kahramanmaraş. The sample size was calculated as 224 individuals, taking into account an effect size of 0.242 with values of alpha=0.05 and power=95%. 224 adult participants with DM were included in the study. Necessary ethical committee approvals and participant consents were obtained prior to the study. A survey consisting of three sections was used as the data collection tool: (1) Sociodemographic information form, (2) 16-item Diabetes Self-Management Scale (DSMS), and (3) 20-item Diabetes Knowledge Level (DKL) test. DSMS is a valid and reliable scale that assesses the sub-dimensions of glucose management, dietary control, physical activity, and healthcare utilization. The study procedure was carried out as follows: In this context, the DSMS and DKL tests were administered to the participants as a pretest before the training. Results: Before the training, participants generally scored low on both tests, reflecting the low educational level of the region where the study was conducted. After the training, while significant changes were limited in participants with higher educational levels, significant increases in knowledge levels were observed in participants with lower educational levels. These findings demonstrate that diabetes self-management training is an effective tool for addressing knowledge gaps, especially in disadvantaged groups. Diabetes self-management improves glycemic control, reduces the risk of acute and chronic complications, and significantly improves quality of life by enabling patients to integrate basic behaviors such as blood glucose monitoring, medication adherence, dietary regulation, and physical activity into their daily lives. Therefore, structuring the training content in a simple, understandable, and repetitive manner, supporting critical points with visual materials, and reinforcing the training at regular intervals will play a decisive role in acquiring and maintaining diabetes self-management skills, especially in patients with lower educational levels. Conclusion: This study is particularly significant in demonstrating the effectiveness of education, especially in diabetic patients. Providing regular education about diabetes, tailored to their educational level, to diabetic patients can benefit them both economically and socially. By reducing potential complications, we can contribute to the national economy. Therefore, providing regular and understandable education to diabetic patients and those with other chronic illnesses is crucial.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    635168

    DİYABETLİ HASTALARIN TEDAVİYE UYUMUNUN VE İLİŞKİLİ FAKTÖRLERIN DEĞERLENDİRİLMESİ

    EVALUATION OF ADAPTATION OF DIABETED PATIENTS TO TREATMEN AND RELATED FACTORS

    DİDEM ŞAHİN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ SÜLEYMAN ERSOY

  2. Tez No

    447328

    Muğla ili merkez ilçeye bağlı aile sağlığı merkezleri'ne başvuran kişilerin fiziksel aktivite, beslenme alışkanlığı ve obezite durumu

    Physical activity, eating habits and obesity status of people WHO admitted to family health centers of Mugla central district

    SÜLEYMAN ÇİFTÇİ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıAdnan Menderes Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SERPİL DEMİRAĞ

  3. Tez No

    412447

    Tip 1 diyabetli adolesanların algıladıkları Anne-Baba tutumları ve karar verme stratejileri

    Perceptions of parent's attitudes and decision-making strategies in adolescents with TYPE 1 diabetes

    ELİF EREN ÇİTAK

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıTrakya Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. MELAHAT AKGÜN KOSTAK

  4. Tez No

    808058

    Birinci basamakta 65 yaş üstü hastalarda stopp versiyon-2 kriterlerinin polifarmasiye etkisi

    Polypharmacy effect of stopp version-2 criteria in patients over 65 years in primary care

    BURCU ÖĞDEM

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SÜLEYMAN ERSOY

  5. Tez No

    946793

    Ortaöğretim kurumları yöneticilerinin okul sağlığı hizmetleri uygulamalarının eğitim sürecine yansımalarına ilişkin görüşleri: Tokat ili örneği

    The opinions of secondary school administrators on the reflections of school health services practices on the education process: The case of Tokat province

    ASUMAN BELKAYA

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Eğitim ve ÖğretimTokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi

    Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜLAY ASLAN

Geri Dön