Veteriner hekimin aydınlatma yükümlülüğü ve tıbbi uygulama hatası (malpraktis)
The veterinarian's duty to inform and malpractice
- Tez No: 1001113
- Danışmanlar: PROF. DR. HASAN AYRANCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Hukuki statü, Legal status
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Hukuk Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, veteriner hekimlik uygulamalarında malpraktis sorumluluğunu ve özellikle aydınlatılmış onam yükümlülüğünü, hayvanların hukuki statüsü, hayvan–sahip–veteriner ilişkisi ve mesleğin değişen toplumsal rolü çerçevesinde incelemeyi amaçlamaktadır. İnsan tıbbında uzun süredir yerleşik olan malpraktis ve aydınlatılmış onam kavramlarının, veteriner hekimlik alanına birebir aktarılmasının mümkün olup olmadığı; bu aktarımın hangi noktalarda sınırlanması veya yeniden yorumlanması gerektiği çalışmanın temel sorunsalını oluşturmaktadır. Çalışmada öncelikle, hayvanların hukuk düzenindeki konumu ele alınmış; hayvanların çoğu hukuk sisteminde hâlen mülkiyet konusu mal olarak kabul edilmesinin, veteriner hekimlikte bakım standardı, sorumluluk rejimi ve tazminat hesaplamaları üzerindeki etkileri ortaya konulmuştur. Bu bağlamda, hayvanların ekonomik değeri ile duygusal ve toplumsal değerleri arasındaki gerilim, veteriner hekimlik malpraktisinde karşılaşılan etik ve hukuki sorunların merkezine yerleştirilmiştir. Veteriner hekimlikte malpraktis sorumluluğu bakımından, bakım standardı (standard of care) kavramı ayrıntılı biçimde incelenmiş; Bolam ve Bolitho testleri ışığında, veteriner hekimin mesleki özen yükümlülüğünün nasıl belirleneceği değerlendirilmiştir. Hayvan sahibinin tedaviyi reddetme, alternatif tedavi talep etme veya ötenazi isteme yetkisinin, veteriner hekimin bakım standardı üzerindeki etkileri ayrıca ele alınmıştır. Çalışmanın önemli bir bölümünde, veteriner hekimlikte aydınlatılmış onam kavramı analiz edilmiştir. İnsan tıbbında bireyin bedeni üzerindeki özerkliğin korunmasını amaçlayan aydınlatılmış onamın, veteriner hekimlikte hayvan sahibinin mülkiyet hakkına dayalı karar verme yetkisiyle şekillendiği; bu durumun hasta özerkliği bakımından yapısal bir farklılık yarattığı ortaya konulmuştur. Aydınlatma yükümlülüğünün kapsamı; teşhis ve tedavi sürecine ilişkin aydınlatma, risk aydınlatması, tedavi seçenekleri hakkında bilgilendirme ve bedel aydınlatması başlıkları altında sistematik biçimde incelenmiştir. Ayrıca, veteriner hekim–hayvan sahibi ilişkilerinde etik ikilemler, veteriner hekimin hayvan refahını önceleyen mesleki yükümlülüğü ile hayvan sahibinin ekonomik ve duygusal beklentileri arasındaki çatışmalar bağlamında değerlendirilmiştir. Aesculapian (Öskulap) otoritesi, paylaşılan karar alma modeli ve dürüstlük yükümlülüğü bu çerçevede ele alınmıştır. Sonuç olarak çalışmada, veteriner hekimlikte malpraktis sorumluluğunun, hayvanların artan toplumsal ve duygusal değerleri dikkate alınarak, ancak hayvanların mevcut hukuki statüsünün sınırları gözetilerek değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır. Veteriner hekimlerin yalnızca hayvan sahiplerine değil, aynı zamanda hayvan hastalarına karşı da mesleki özen yükümlülüğü altında oldukları vurgulanmış; aydınlatılmış onamın veteriner hekimlik bağlamında insan tıbbından farklı fakat işlevsel bir koruma mekanizması olarak ele alınması gerektiği ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examines veterinary malpractice liability, with particular emphasis on the doctrine of informed consent, within the framework of the legal status of animals, the veterinarian–owner relationship, and the evolving social role of the veterinary profession. The central research question of the study concerns whether malpractice principles and informed consent standards developed in human medicine can be directly applied to veterinary practice, and if not, to what extent they require adaptation. The study first addresses the legal status of animals, emphasizing that in most legal systems animals continue to be classified as property. This classification significantly affects the determination of the standard of care, the scope of professional liability, and the assessment of damages in veterinary malpractice cases. In this context, the tension between the economic value of animals and their increasing emotional and social significance is identified as a core issue shaping contemporary veterinary liability disputes. With respect to malpractice liability, the concept of the standard of care is analysed in detail. Drawing on the principles established by the Bolam and Bolitho decisions, the study evaluates how professional negligence is assessed in veterinary medicine and how the discretion of the animal owner—such as refusing treatment, choosing alternative therapies, or requesting euthanasia—may influence the applicable standard of care. A substantial portion of the study is devoted to the analysis of informed consent in veterinary practice. Unlike human medicine, where informed consent primarily serves to protect individual bodily autonomy, veterinary informed consent operates through the decision-making authority of the animal owner, derived from property rights. This structural difference gives rise to distinct ethical and legal challenges. The scope of the veterinarian's duty to inform is examined under several headings, including diagnostic and treatment process disclosure, risk disclosure, disclosure of treatment alternatives, and cost disclosure. Furthermore, the study explores ethical dilemmas arising from conflicts between the veterinarian's professional obligation to prioritize animal welfare and the animal owner's financial or emotional interests. Concepts such as Aesculapian authority, shared decision-making, and professional honesty are analysed in this context. In conclusion, the study argues that veterinary malpractice liability must be evaluated within an expanding legal and social framework that acknowledges the increasing value attributed to animals, while still operating within the boundaries of their current legal classification. It is emphasized that veterinarians owe professional duties not only to animal owners but also to animal patients themselves, and that informed consent in veterinary medicine should be understood as a distinct yet functional protective mechanism, rather than a direct analogue of its counterpart in human medicine.
Benzer Tezler
- Veteriner hekimlik mesleğinde iş sağlığı ve güvenliği farkındalığının değerlendirilmesi
Evaluation of occupational health and safety awareness in the veterinary profession
BAHADIR SÖĞÜT
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Veteriner HekimliğiVan Yüzüncü Yıl Üniversitesiİş Sağlığı ve Güvenliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESVET AKBAŞ
- Veteriner hekimin hatalı tıbbi müdahaleden doğan hukuki sorumluluğu
Legal liability of the veterinarian arising from medical malpractice
EGEM YILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
HukukUfuk ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
Assoc. Prof. Dr. ECECAN ÇORBACIOĞLU AYDOĞMUŞ
- Izgara ve altlık üstünde barındırılan ile de france X kıvırcık (Fl) ve merinos kuzularının entansif besideki performansları
Başlık çevirisi yok
ÜMRAN ŞAHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Veteriner HekimliğiUludağ ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERDOĞAN TUNCEL
- Kümes hayvanlarının beslenmesinde protein kaynağı olarak lüpen'den faydalanma olanakları üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
FİGEN KARAPINAR ALTAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Veteriner HekimliğiEge ÜniversitesiZootekni Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RAMAZAN ERKEK
- Kemalpaşa etlik piliç işletmelerinin teknik ve ekonomik yönden incelenmesi
Başlık çevirisi yok
HAYRİ TUNA YÜKSELEN