Türkiye`de Meclis Başkanlığı Başkanlık Divanı
The Presidency and board of Presidency in Turkish Parliament
- Tez No: 100111
- Danışmanlar: DOÇ.DR. ERDAL ONAR
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Kamu Yönetimi, Public Administration
- Anahtar Kelimeler: Meclis Başkanlık Divanı, Meclis Başkanı, TBMM, Türkiye, Yasama organları, Board of Presidency, Presidency, Turkish Grand National Assembly, Turkey, Legislative bodies
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İba, Şeref, Türkiye'de Meclis Başkanlığı ve Başkanlık Divanı. Doktora Tezi, Danışman: Doç.Dr.Erdal Onar, 30<ğs. Çalışmanın ana konusu, Türkiye'de Meclis Başkanlığı ve Başkanlık Divanı'nın, hukuki ve siyasi konumunun hem kurumsal hem de işlevsel açıdan incelenmesidir. İlk bölümde, Osmanlı meclislerinden bu yana gerçekleştirilen Anayasa ve İçtüzük değişiklikleri ele alınarak kurumsal gelişimin tarihçesi gözden geçirilmiştir. Bu bağlamda, 1909 Anayasa Değişikliği, Meclis Başkanlığı açısından bir dönüm noktasıdır. Bu tarihten sonra, Meclis-i Mebusan Başkanının, Meclisçe gösterilen üç aday arasından Padişah tarafından atanması yöntemi kaldırılmış; Meclis, kendi başkanını seçme hakkını elde etmiştir. Meclis Başkanlığı makamının asıl önem kazanması, Milli Mücadele döneminde olmuştur. Gerçekten de Meclis üstünlüğü ilkesinin geçerli olduğu, 1921 Anayasası döneminde TBMM Başkanlığı de facto Devlet Başkanlığı konumuna yerleşirken; Meclis İkinci Başkanı, Cumhuriyet Dönemi TBMM Başkanlığı konumuna denk düşmektedir.“Başkanlık Divanı”kavramı ise, Türk parlamento tarihinde ilk kez, İkinci Meşrutiyet Döneminde gerçekleştirilen İçtüzük değişiklikleriyle yerini almıştır. Bu çerçevede,, Meclis-i Ayan'da 1911 tarihinde geçici olarak uygulanmak üzere kabul edilen“Encümen-i Riyaset Nizamnamesi (Başkanlık Komisyonu İçtüzüğü)”, Başkanlık Divanının ayrı bir içtüzükle düzenlendiği ilk ve son örnek olarak da önem taşımaktadır. İkinci bölümde; Meclis Başkanlığının ve Başkanlık Divanının kuruluşu, parlamento hukukunun tüm kaynakları ve ilgili Anayasa Mahkemesi kararları da göz önünde bulundurularak, 1982 Anayasası ışığında ele alınmıştır. Bu bölümde; geçici başkan, geçici başkanlık divanı, Meclis Başkanı, başkanvekilleri, idare amirleri ve katip üyelerin adaylıklarından, seçim ve görev sürelerine kadar kuruluşa ilişkin tüm yönleri ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu arada, Meclis Başkanının ve Başkanlık Divanının yasama organı içindeki konumu ve sorumlulukları belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, Başkanın tutumu hakkında açılan usul görüşmeleri değerlendirilmiştir. Ayrıca, gerek üyelikler temelinde gerekse heyet olarak Başkanlık Divanı 'nın kuruluşu incelenirken, ilgili Anayasa Mahkemesi kararları ve güncel tartışmalar ışığında, çeşitli hukuki sorunlara değinilmiş ve öneriler geliştirilmiştir. 1982 Anayasası çerçevesinde Meclis Başkanlığının ve Başkanlık Divanının görev ve yetkileri incelenirken, güncel tartışmalar ve uygulamalar da gözden geçirilmiştir. Bu bağlamda, günümüzde Meclis Başkanının sahip olduğu görev ve yetkiler açısından simgesel veya törensel olmaktan öteye etken işlevler üstlenmesine karşın, belirgin bir denetim açığı bulunduğu saptanmıştır. Çalışmada ele alınan bazı noktalarda, Dünya parlamentoları ve özellikle de bazı Avrupa ülkelerinin ulusal yasama organlarındaki yönetim otoriteleriyle karşılaştırmalara yer verilmiştir. Cumhuriyet dönemi parlamento tarihimizde Meclis Başkanlığı ve Başkanlık Divanının konumu, İngiliz Westminster ve ABD Kongre modellerinden çok, Fransız Divan Modeliyle benzerlik taşımaktadır. Meclis Başkanının tarafsız konumunu zayıflatabilecek biçimde görevi sırasında kolayca düşıırülebilmesine yol açacak bir yöntemin savunulabilir yanı yoktur. Bununla birlikte, Meclis Başkanı ve Başkanlık Divanı üyelerinin görevleriyle ilgili suçlarda Yüce Divanda yargılanmasına olanak verecek Meclis soruşturması yolunun açılması, sözü edilen denetim eksikliğinin giderilmesi yönünden bir gereklilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu arada, bazı Avrupa ülkelerinde olduğu gibi, Meclis Başkanının gelecek seçimlerde yeniden milletvekili seçilebilmesini sağlayacak bir Anayasal garantinin, siyasi partiler karşısındaki tarafsız konumunu güçlendireceği açıktır. 302
Özet (Çeviri)
İba, Şeref,“The Presidency and Board Of Presidency in Turkish Parliament”, Doctorate Thesis, Advisor: Doç. Dr. Erdal Onar, 30$p. The main subject of the thesis is to investigate the Presidency and Board of Presidency in Turkey with both an institutional and functional approach in order to determine their legal and political position within the legislative system. At the firs chapter of the thesis, structural and functional changes and promotions regarding Presidency of Parliament and Board of Presidency of Parliament have been examined in order to bring the light the evolutionary process in Turkish parliamentary history, taking into account all the constitutions and rules of procedures been in forced respectively from the Parliaments of Ottoman Empire till the parliament at the present day. In order to put forward organisational characteristics of The Presidency and the Board of Presidency in Turkish Parliament has been scrutinized comrehensively, taking into account all the sources of parliamentary law according to 1982 Constitution of Turkish Republic. Meanwhile, both political and legal positions of the administrative authorities in legislative system tried to expose at the second chapter. Some comparison among the Turkish parliament and other national parliaments have been made point of wiev of spesific aspects At the last chapter of the thesis, Actual disputes and implementations in respect to President and the Board of Presidency have been gone over in detail under the frame of the 1982 Constitution. In conclusion, as it has been assumed in general, the President and Board of Presidency in Turkish Parliament are not simply ceremonial or symbolic legislative bodies in Turkey. So, it is necessary that some important changes be realised in the Constitution and the Rules of Procedure. Besides, it can be appriciated as similiar to Frenc Bureau Model in respect with their legal and political situations. ?o3
Benzer Tezler
- Türkiye iktisat politikalarının belirlenmesinde iktisadi kurum-kural ve kuruluşların rolleri
Başlık çevirisi yok
İBRAHİM GÜRAN YUMUŞAK
- Mimar Clements Holzmeister ve III. Türkiye Büyük Millet Meclisi binası
Architect Clements Holzmeister and 3 rd. Turkish National Assembly building
LEYLA KARSLI ALPAGUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
Y.DOÇ.DR. MUSTAFA AKPOLAT
- Birinci ve ikinci dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde din eğitimi din hizmetleri ve dini yayın konularında yapılan müzakereler üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
MEHMET BULUT
Yüksek Lisans
Türkçe
1991
DinAnkara Üniversitesiİslam Medeniyeti ve Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEYZA BİLGİN
- Türk siyasal rejiminde başkanlık sisteminin uygulanabilirliği üzerine bir deneme (2 cilt)
An Assey about how applicable is the presidency system in Turkish politics
ÜNAL KILIÇARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1999
Kamu YönetimiTrakya ÜniversitesiKamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. REŞAT İNAN
- Parlamenter sistemlerde ve 1982 Anayasası`na göre Türkiye`de hükümetlerin düşme nedenleri
Başlık çevirisi yok
MUSTAFA KÜÇÜKKONYALI