Şanlıurfa ilinde yaşlı bireylerde depresyon varlığı ve sağlıklı yaşlanma tutumları ile ilişkisi
The presence of depression in elderly individuals in Şanlıurfa province and its relationship with healthy aging attitudes
- Tez No: 1000790
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ŞENAY KOÇAKOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Harran Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, yaşlı bireylerde depresyon varlığını ve sağlıklı yaşlanma durumu ile ilişkini belirlenmeyi amaçlamaktadır. Gereç ve yöntem: Kesitsel tipte tasarlanan bu araştırma, Kasım 2025 – Ocak 2026 tarihleri arasında Şanlıurfa il merkezindeki Aile Sağlığı Merkezleri'ne başvuran 65 yaş ve üzeri bireyler üzerinde yürütülmüştür. Çalışma verilerinin elde edilmesinde araştırmacılar tarafından oluşturulan, katılımcıların sosyodemografik özelliklerini sorgulayan anket formunun yanı sıra, Geriatrik Depresyon Ölçeği (GDÖ) ve Sağlıklı Yaşlanma Ölçeği (SYÖ) kullanılmıştır. Veriler yüz yüze anket yöntemiyle toplanmış, yaş, cinsiyet, eğitim durumu ve kronik hastalık öyküsü gibi değişkenler kaydedilmiştir. Verilerin analizinde korelasyon, Mann-Whitney U testi, Kruskal Wallis testi ve çoklu regresyon analizleri kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan toplam 384 bireyin yaş ortalaması 72,8±5,9 yıl olup, %57,0'ı kadındır. Katılımcıların %64,9'unun en az bir kronik hastalığı bulunmaktadır. Geriatrik Depresyon Ölçeği'ne göre bireylerin %27,5'inde depresyon düzeyinin yüksek olduğu belirlenmiştir. SYÖ toplam puanı ile GDÖ puanı arasında istatistiksel olarak anlamlı ve orta düzeyde negatif bir ilişki saptanmıştır (rho = –0.609; p<0.001). Bu bulgu, sağlıklı yaşlanma düzeyi yükseldikçe depresyon belirtilerinin azaldığını göstermektedir. Çoklu lineer regresyon analizine göre depresyon, sağlıklı yaşlanmanın bağımsız ve güçlü bir yordayıcısıdır. Eğitim düzeyi, kronik hastalık varlığı ve sosyal destek algısı da sağlıklı yaşlanma ile ilişkili diğer önemli faktörler arasında bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışma, yaşlı bireylerde depresyonun sağlıklı yaşlanma üzerinde önemli bir etkiye sahip olduğunu ve depresif belirtilerin arttığı durumlarda sağlıklı yaşlanma tutumlarının belirgin biçimde olumsuz etkilendiğini göstermektedir. Birinci basamak sağlık kuruluşlarında yaşlı bireyler için ruh sağlığı taramalarının yaygınlaştırılması, sosyal destek mekanizmalarının güçlendirilmesi ve sağlıklı yaşlanmayı teşvik eden bütüncül yaklaşımların uygulanması önem taşımaktadır. Depresyonun erken tanısı ve etkin yönetimi, yaşlı bireylerde yaşam kalitesinin artırılmasına katkı sağlayabilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to determine the presence of depression among older adults and to examine its relationship with healthy aging status. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted between October 2025 and January 2026 among individuals aged 65 years and older who attended Family Health Centers in the city center of Şanlıurfa. Data were collected using a researcher-developed questionnaire assessing participants' sociodemographic characteristics, along with the Geriatric Depression Scale (GDS) and the Healthy Aging Scale (HAS). Data were obtained through face-to-face interviews, and variables such as age, sex, educational status, and history of chronic disease were recorded. Correlation analysis, the Mann–Whitney U test, the Kruskal–Wallis test, and multiple regression analyses were used for data analysis. Results: A total of 384 individuals participated in the study, with a mean age of 72.8 ± 5.9 years; 57.0% of the participants were female. At least one chronic disease was present in 64.9% of the participants. According to the Geriatric Depression Scale, 27.5% of the individuals were identified as having high levels of depression. A statistically significant, moderate negative correlation was found between the total healthy aging score and the depression score (rho = −0.609; p < 0.001), indicating that depressive symptoms decreased as the level of healthy aging increased. Multiple linear regression analysis revealed that the depression score was an independent and strong predictor of the healthy aging score. Educational level, presence of chronic disease, and perceived social support were also identified as other significant factors associated with healthy aging Conclusion: This study demonstrates that depression has a significant impact on healthy aging among older adults and that healthy aging attitudes decrease markedly as depressive symptoms increase. Expanding mental health screening for older adults in primary healthcare settings, strengthening social support mechanisms, and implementing comprehensive approaches that promote healthy aging are of critical importance. Early identification and effective management of depression may contribute to improving quality of life among older adults..
Benzer Tezler
- Şanlıurfa'da yaşayan Suriyeli mültecilerde kronik hastalık prevalansı ve sağlık hizmetinden yararlanma durumu
Chronic disease prevalence and utilization of health services in Syrian refugees living in Şanlıurfa
YÜKSEL DUYGU ALTIPARMAK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2017
Aile HekimliğiMarmara ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET AKMAN
- Şanlıurfa ilindeki evlilik çağındaki kadın ve erkeklerin akraba evliliklerine ilişkin tutumları
Attitudes of men and women of marriage age towards consanguineous marriages in Şanlıurfa province
FEYZA NUR KÜÇÜKÖNDER AHMER
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Halk Sağlığıİstanbul Gedik ÜniversitesiHemşirelik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. KERİME DERYA BEYDAĞ
- Buthacus tadmorensıs (Simon, 1892) (Scorpiones: Buthidae)'in morfolojik özelliklerinin SEM (taramalı elektron mikroskop) ile gösterilmesi
Showing the morphological characteristics of Buthacus tadmorensis (Simon, 1892) (Scorpiones: Buthidae) using SEM (scanning electron microscope
NERGİS KARADUMAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
ZoolojiEskişehir Teknik ÜniversitesiBiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RECEP SULHİ ÖZKÜTÜK
DOÇ. DR. ERSEN AYDIN YAĞMUR
- Social vulnerability analysis of the cities affected by the february 6 kahramanmaras earthquakes
6 şubat Kahramanmaraş depreminden etkilenen şehirlerin sosyal hasar görebilirlik analizi
HİLAL AKIN
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
Jeodezi ve Fotogrametriİstanbul Teknik ÜniversitesiGeomatik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HİMMET KARAMAN
- العوامل المسؤولة عن ظاهرة العنف ضد المرأة ومنعكساتها على الحياة الأسرية( دراسة حالة على عينة من النساء المعنفات في مدينة أورفا )
Kadına yönelik şiddet olgusundan sorumlu faktörler ve aile yaşamına etkisi (Urfa ilinde dövülen kadın örneği üzerine bir vaka çalışması)
HANA MUSLUM
Yüksek Lisans
Arapça
2023
SosyolojiMardin Artuklu ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ HOSSAM ALDIN FAYAD