Yetişkinlerde aile çatışması, olumsuz çocukluk yaşantıları, travma sonrası stres bozukluğu belirtileri ve öz-duyarlık arasındaki ilişkinin incelenmesi
An examination of the relationship between family conflict, adverse childhood experiences, post-traumatic stress disorder symptoms, and self-compassion in adults
- Tez No: 1000685
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ MUHAMMED AKAT
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Çocukluk çağı travmaları, Childhood traumas
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Travma sonrası stres bozukluğu yetişkinlerin birçok yaşam alanındaki işlevselliğine önemli zararlar vermektedir. Bundan dolayı yetişkinlerde travma sonrası stres bozukluğunun arkasındaki mekanizmanın araştırılması önemlidir. Bu kapsamda bu çalışmada ilk olarak cinsiyet ve medeni duruma göre yetişkin bireylerde travma sonrası stres bozukluğu belirtilerinin anlamlı düzeyde farklılaşıp farklılaşmadığı incelenmiştir. Ayrıca yetişkinlerde olumsuz çocukluk yaşantıları ile travma sonrası stres bozukluğu belirtileri arasındaki ilişkinin olup olmadığını incelemek amaçlanmıştır. Son olarak olumsuz çocukluk yaşantıları ile travma sonrası stres bozukluğu belirtileri arasındaki ilişkide aile çatışması ve öz-duyarlığın aracı role sahip olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma, nicel araştırma yöntemine dayalı ilişkisel tarama modelinde yürütülmüştür. Çalışmanın katılımcılarını 950 yetişkin birey oluşturmaktadır. Veriler; Kişisel Bilgi Formu, Psikolojik İstismar Ölçeği-Kısa Formu, Aile Çatışması Ölçeği, Travma Sonrası Stres Bozukluğu Kontrol Listesi (PCL-5) ve Öz-Duyarlık Ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde; bağımsız örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans, Pearson korelasyon ve paralel aracılık analizleri kullanılmıştır. Analiz sonucunda kadınların travma sonrası stres bozukluğu belirtilerinin erkeklere göre anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Ayrıca evli bireylerin travma sonrası stres bozukluğu belirtilerinin bekarlara göre anlamlı düzeyde daha düşük olduğu belirlenmiştir. Pearson korelasyon analizi sonucunda yetişkinlerin olumsuz çocukluk yaşantıları ile travma sonrası stres bozukluğu belirtileri arasında anlamlı düzeyde ve pozitif yönde bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Paralel aracılık analizi sonucunda ise yetişkinlerde olumsuz çocukluk yaşantılarının travma sonrası stres bozukluğu belirtileri ile ilişkisinde aile çatışması ve öz-duyarlığın aracı rollerinin anlamlı olduğu belirlenmiştir. Sonuçlar, yetişkinlikte travma sonrası tepkileri açıklamada hem bireysel (öz-duyarlık) hem de ailesel kaynakların (olumsuz çocukluk yaşantıları ve aile çatışması) önemli bir rol üstlendiğini göstermektedir.
Özet (Çeviri)
Post-traumatic stress disorder significantly impairs functioning in many areas of adults' lives; therefore, investigating the mechanisms underlying post-traumatic stress disorder in adulthood is important. In this context, this study first examined whether post-traumatic stress disorder symptoms differ significantly according to gender and marital status among adult individuals. It also aimed to determine whether there is a relationship between adverse childhood experiences and post-traumatic stress disorder symptoms in adults. Finally, the mediating roles of family conflict and self-compassion in the relationship between adverse childhood experiences and post-traumatic stress disorder symptoms were examined. The study employed a quantitative correlational research design. The participants consisted of 950 adults. Data were collected using the Personal Information Form, the Psychological Abuse Scale–Short Form, the Family Conflict Scale, the Post-Traumatic Stress Disorder Checklist (PCL-5), and the Self-Compassion Scale. Data were analyzed using independent samples t-tests, one-way analysis of variance, Pearson correlation, and parallel mediation analyses. The results indicated that women reported significantly higher post-traumatic stress disorder symptoms than men. In addition, married individuals had significantly lower post-traumatic stress disorder symptoms than single individuals. Pearson correlation analysis revealed a significant positive relationship between adverse childhood experiences and post-traumatic stress disorder symptoms. Parallel mediation analysis showed that family conflict and self-compassion had significant mediating roles in the relationship between adverse childhood experiences and post-traumatic stress disorder symptoms. The findings suggest that both individual resources (self-compassion) and familial factors (adverse childhood experiences and family conflict) play important roles in explaining post-traumatic responses in adulthood.
Benzer Tezler
- Çocukluk dönemi yaşantıları ile yetişkin iletişim becerileri arasındaki ilişki: Öz belirleme ve öz duyarlığın aracı rolü
The relationship between childhood experiences and adult communication skills: The mediating role of self-determination and self-compassion
RUMEYSA ÇOBAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Psikolojiİstanbul Medeniyet ÜniversitesiAile Danışmanlığı ve Eğitimi Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DR. ÖĞR. ÜYESİ NUMAN TURAN
- Cinsel istismar suçlularında ebeveyn(baba)kabul-reddi ve çocukluk dönemi kararlarının işlenen suça etkisi
The effect of parantel (father) acceptance-rejection and childhood decisions to crime at sexual abusers
ÇİĞDEM TAÇYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2013
Psikolojiİstanbul ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. NEZİH VAROL
- Genç yetişkinlerde psikosomatik belirtilerin karma metodoloji ile incelenmesi
Examining psychosomatic symptoms in young adults with the mixed methodology
FATMA EROL
- Pediatri polikliniğine başvuran 6 yaş ve üzeri çocukların ebeveynlerinin dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu hakkındaki bilinç düzeyi
Awareness level about attention deficit and hyperactivity disorder of parents of children aged 6 and older who apply to the pediatric policy clinic
FATMA ZEHRA ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SADIK SAMİ HATİPOĞLU
- Genç yetişkinlerde çatışma stilleri, çocukluk çağı travmaları ve yakın ilişkiler: Karma bir araştırma
Young adults' conflict styles, childhood traumas and intimate relationships: A mixed method research
PINAR KÜTÜK YILMAZ