Ergenler için benlik algısı profilinin uyarlama çalışması
Self perception profile for adolescents
- Tez No: 100038
- Danışmanlar: PROF. DR. SÜLEYMAN ÇETİN ÖZOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Benlik algısı, Ergenler, Profil, Ölçme-değerlendirme, Self perception, Adolescents, Profile, Measurement and evaluation
- Yıl: 2001
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Ölçme ve Değerlendirme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
ÖZET Genellikle batı kökenli olan psikolojik ölçme araçlarının ülkemizdeki sayısına ve psikometrik niteliklerine baktığımızda kısır bir tablo ile karşılaşmaktayız, özellikle, psikolojik ölçme aracı geliştirmede karşılaşılan birtakım güçlükler nedeniyle, batı kökenli olan bu ölçme araçlarının uyarlanması daha işlevsel olmaktadır. Bu noktadan hareketle,“Ergenler İçin Benlik Algısı Profilf'nin (Self- Perception Profile for Adolescents), psikolojik ölçme aracı uyarlama sürecinin aşamaları izlenerek uyarlanması, sınırlı bir standartizasyon çalışmasının yapılması amaçlanmıştır. Genel olarak benliğe bakıldığında, benliğin, bireyin davranış biçimini tespit eden kavramlarının, değerlerinin, amaçlarının ve ideallerinin dinamik organizasyonu olarak tanımlanabilir. Şüphesiz benlik kavramı ve yapısı kısa bir süre içinde gelişimim tamamlamaz. Benlik kavramı ergenlikte ve ilk yetişkinlikte son derece önemli olan ve yaşam boyu devam eden bir süreç içinde gelişir. Benlik kavramı, bireyin çevresi ile olan etkileşimi (aile, arkadaş, okul vb.) ile elde ettiği yaşantıları, duygulan, düşünceleri, değerleri ve bunların bireyin iç dünyasındaki değerlendirmeleri sonucu gelişen bir psikolojik özellik olarak ele alınmaktadır. Şüphesiz, benlik kavramına sayısal değer vermek güç bir iştir. Ancak, bir çeşit ”kendini anlatma“ (self report) tekniği olan kişilik ve benlikle ilgili psikolojik ölçme araçlarında, ”soru“ ve ”cevap“ yapılandırılır. Birey, standart sorulara verilebilecek sınırlı seçenekler arasından kendi özel durumuna ilişkin cevabı seçmekte ve durumunu yansıtmaktadır. Ergenler îçin Benlik Algısı Profili, ”Self-Perception Profile for Adolescents“ adlı orijinalinin 1988 baskısından yararlanılarak, araştırmacının kendisi tarafından uyarlama çalışmalarına başlanmıştır. Orijinal aracın geliştirilmeye açık olarak hazırlanmış bir el kitabı bulunmaktadır. Daha önce, başka araştırmalarda çevirisi 86kullanılmış olan Ergenler İçin Benlik Algısı Profili'nin kültürümüze uyarlaması ile ilgili bir çalışmaya rastlanmamıştır. Ülkemizdeki rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinde, ergenlerin benlik algılarını ölçmesi amaçlanan bir psikolojik ölçme aracının eksikliği nedeniyle bu araç düşünülmüş ve araştırma kapsamı itibariyle, aracın 14-17 yaş arasındaki ergenlere uygulanması planlanmıştır. Aracın, özellikle, psikolojik danışma hizmetlerinde bireyi daha iyi tanıyarak, sağlıklı karar verme sürecinde faydalı olacağı düşünülmektedir. Bir psikolojik ölçme aracının uyarlanmasındaki en önemli sorunlardan birisi, orijinal dilden hedef dile uyarlanan ölçme aracının kültür uyarlamasının da yapılması gereğidir. Ölçülmesi amaçlanan psikolojik özelliğin, psikolojik ölçme aracının amacına göre uygulanacağı toplumun kültür özellikleri ile ilişkisi bulunduğu kabulü yaygındır. Literatürde ”Emik ve Etik Yaklaşım“ olarak geçen tartışmalar bu konudaki yaklaşımları ve farklı görüşleri kapsamaktadır. Kültür ve psikolojik ölçme arasındaki ilişki yarım yüzyıldan beri tartışılmaktadır. Bazı psikologlar, kültürden bağımsız psikolojik ölçme araçları geliştirilebileceğini savunup ve bu anlamda girişimlerde bulunurken, bazı psikologlar ise buna karşı çıkmakta ve kültürden bağımsız psikolojik ölçme yapılamayacağını, kültürün kendine özgü ortak yaşantı ve deneyim birikimi olduğundan hareketle psikolojik ölçmenin, gelenek, görenek, dil gibi özelliklerinden anndınlamayacağını savunmaktadırlar. Kültür ile benlik arasındaki ilişkiyi açıklayanlar, bireyin içinde doğduğu dünyanın, kültürün belirli yorumlarının ve biçimlendirilmelerinin etkisi altındaki fiziki objelerden oluşmakta olduğunu dolayısıyla, benliğin büyük ölçüde bir kültürün ürünü olduğunu savunmaktadırlar. Benliğin kültürle olan ilişkisini genel olarak, ayrışık ve ilişkili benlik yapılarıyla açıklamaktadırlar. Son olarak ise araştırma için seçilen çalışma grubu, ”Ergenler İçin Benlik Algısı Profili"nin uyarlama çalışmasını yapmak amacıyla çeviri, çevrilen formun alan uzmanlarının görüşlerine sunulması, ön deneme ve deneysel formunun 87geliştirilmesi ve uygulanması, veri analizlerinin yapılması, uygulama sonuçlarına bağlı olarak uyarlanması amaçlanan psikolojik ölçme aracı üzerinde gerekli değişikliklerin ve düzenlemelerin yapılması ve üzerinde çalışılan grubun demografik özellikleri ile ilgili tartışmalar bulunmaktadır. Bu tartışmalar, aktör analizi, madde analizi (üst % 27 - alt % 27), madde test korelasyonu (alpha), test-tekrar test ve test yanlama güvenirlilik yöntemleri ve bulgularım içermektedir. 88
Özet (Çeviri)
SUMMARY When it comes to examining the psychometrical quality and quantity of usually western originated psychological measurements instruments, researchers may have an inefficient outcome. Especially, due to some difficulties in developing psychological measurement instruments, it is more practical to use these western originated psychological measurement instruments. Beginning from this point, Self - Perception Profile for Adolescents aims to examine the steps in applying psychological measurement instruments and have a limited standardisation activity. It is really difficult to evaluate self concept in measurement terms in general. However, in measurement instruments of personality and identity, the“question”and“answer”are constructed. Person is able to choose the suitable answer for his / her situation and express his / her condition. By using the 1988 edition of the manual for the Self- Perception Profile for Adolescents, the researcher has started to the adaptation. The original source has a manual that enables the researchers to improve the original research. There has never been study on the adaptation of manual for the Self - Perception Profile for Adolescents in our country before. Due to the lack of psychological measurement tools for adolescents to measure their self concept in the psychological guidance and counselling activities in our country, this profile has been chosen adaptation it to Turkish and it is planned to be applied to the adolescents between the age of 14 to 17. It is thought that this profile will especially be useful in counselling activities it will enable the counsellor to know the person better and help the person to make better decisions about himself/ herself. In this thesis, the adaptation the manual the Self - Perception Profile for Adolescents to Turkish is studied. The step of adaptation has been explained. The discussions included factor analysis, item analysis (upper % 27 - lower % 27), the test correlation of the item and test scores, re-test and two half of tests for reliability of the test. 89
Benzer Tezler
- Eşler arasındaki uyum ve çocuğun algıladığı anne-baba tutumu ile çocukların, ergenlerin ve gençlerin akademik başarıları ve benlik algıları arasındaki ilişkiler
Relationships between marital adjustment, child perception of parenting style and children, adolescents and young adults academic achievement and self-perceptions
AYŞEN YILMAZ
- Ruh hastalıkları ve sağlığı kliniğine başvuran ergenlerin kendilerini algılamalarıyla başvurmayanların kendini algılamalarının karşılaştırılması
The Comparison between the self-perceptions of the adolescent who admitted to a psychiatry clinic and who did not
MEHMET HALUK ÖZBAY
- Ergenlerde duygusal istismar ile benlik algısı ve genel kaygı düzeyi arasındaki ilişki
Başlık çevirisi yok
FİRDEVS SAVİ
- Ergenin öfke tepkilerinin incelenmesi
A Research for the adolescents anger reactions
EMEL BAYGÖL
Yüksek Lisans
Türkçe
1997
PsikolojiUludağ ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ŞERMİN KÜLAHOĞLU
- Ergenlerde depresyon ve benlik saygısı arasındaki ilişki
The Relationship between depression and self-esteem in adolescence
AYŞEGÜL GÜR
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
PsikolojiHacettepe ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. İHSAN DAĞ