Dijitalleşmenin egemenlik üzerindeki aşındırıcı etkisi
The erosive effect of digitalization on sovereignty
- Tez No: 1000360
- Danışmanlar: PROF. DR. RÜKİYE AKKAYA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Hukuk, Siyasal Bilimler, Law, Political Science
- Anahtar Kelimeler: Akıllı devlet, Bilgi toplumu, Büyük veri, Dijital kapitalizm, Dijital toplum, Elektronik devlet, Gözetim kapitalizmi, Modern devlet, Modern egemenlik, Siyasi iktidar, Smart state, Information society, Big data, Digital capitalism, Digital society, Electronic government, Surveillance capitalism, Modern state, Modern sovereignty, Political power
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Marmara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, dijitalleşmenin modern devlet egemenliği üzerindeki etkisini ne teknolojik determinizme ne de devletin kaçınılmaz çözülüşü anlatısına indirgemeden ele almıştır. Dijitalleşme, egemenliği ortadan kaldıran dışsal bir güç değil; onun klasik varsayımlarını, işleyiş biçimini ve meşruiyet temelini eşzamanlı olarak aşındırarak geleneksel formunu sürdürülemez hâle getiren tarihsel bir dönüşüm olarak değerlendirilmiştir. Bu anlamda dijitalleşme, egemenliğin sonunu değil; normatif olarak düzenlenmediği takdirde hem devlet hem de yurttaş açısından ciddi riskler barındıran bir aşınmayı ifade etmektedir. Çalışma, dijitalleşmenin salt teknik bir ilerleme olmadığını; bilginin üretimini, dolaşımını ve denetimini yeniden örgütleyen yapısal bir iktidar dönüşümü yarattığını ortaya koymuştur. Algoritmalar, yapay zekâ ve siber alan, tarafsız araçlar değil; yeni bir siyasal ve normatif düzenin kurucu unsurlarıdır. İnternetin dağıtık mimarisi ile dijital şirketlerin algoritmik karar süreçlerinin merkezîleştirici etkisi arasındaki gerilim, egemenliğin hukuk ve zor kullanımının ötesinde veri, kod ve altyapı denetimi üzerinden icra edilmesine yol açmaktadır. Tez, dijital egemenlik kavramının ancak klasik kamu hukuku geleneği içinde ve egemenliğin öznesi olarak devlet korunarak tutarlı biçimde ele alınabileceğini göstermiştir. Dijital kapitalizmin yükselişi; hukuki egemenlik ile fiilî dijital iktidar arasında derin bir ayrışma yaratmakta; yurttaşları demokratik denetimden yoksun, görünmez tahakküm biçimlerine açık hâle getirmektedir. Sonuç olarak dijital çağda egemenlik ne mutlak devlet yetkisi ne de sınırsız ağ özgürlüğüdür. Egemenliğin geleceği, dijital iktidarın hukuk, demokrasi ve insan onuru ile yeniden bağlanabilmesine bağlıdır.
Özet (Çeviri)
This dissertation examines the impact of digitalization on modern state sovereignty without reducing it either to technological determinism or to the narrative of the inevitable dissolution of the state. Digitalization is not treated as an external force that abolishes sovereignty; rather, it is conceptualized as a historical transformation that simultaneously erodes the classical assumptions, operational modes, and legitimacy foundations of sovereignty, thereby rendering its traditional form increasingly unsustainable. In this sense, digitalization does not signify the end of sovereignty but rather an erosion that, unless normatively regulated, entails significant risks for both the state and its citizens. The study demonstrates that digitalization is not merely a technical advancement; it constitutes a structural transformation of power that reorganizes the production, circulation, and control of knowledge. Algorithms, artificial intelligence, and cyberspace are not neutral tools; they are constitutive elements of a new political and normative order. The tension between the distributed architecture of the internet and the centralizing effects of algorithmic decision-making processes employed by digital corporations leads to the exercise of sovereignty not only through law and coercion but also through the control of data, code, and digital infrastructures. The thesis further shows that the concept of digital sovereignty can only be coherently addressed within the classical tradition of public law while preserving the state as the subject of sovereignty. The rise of digital capitalism generates a profound divergence between legal sovereignty and de facto digital power, exposing citizens to forms of invisible domination that remain largely beyond democratic oversight. In conclusion, sovereignty in the digital age is neither absolute state authority nor unlimited network freedom. The future of sovereignty depends on the ability to reconnect digital power with law, democracy, and human dignity.
Benzer Tezler
- Dijitalleşmenin kurumsal i̇tibara etkisi: Gümüşhane yerel basın örneği
The effect of digitalization on corporate reputation: The case of Gümüşhane local press
NİYAZİ POYRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Halkla İlişkilerGümüşhane ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLSÜM ÇALIŞIR
- Dijitalleşmenin muhasebe meslek eğitmenlerinin iş stresi, iş tatmin üzerine etkisi – Türkiye geneli üzerine bir araştırma
The impact of digitalization on job stress and job satisfaction of accounting professional trainers – A study across Turkey
ABDULLAH FIRAT
- The evaluation of the taxation of business profits and dividends obtained abroad by Turkish companies
Türk şirketleri tarafından yurtdışından elde edilen ticari kazançlar ile temettülerin Türkiye'de vergilendirilmesi hakkında değerlendirme
SUNAY ŞEN
- Milletlerarası ticari tahkimde rekabet uyuşmazlıklarının tahkime elverişliliği
Arbitrability of competition disputes in international commercial arbitration
YAĞMUR YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
HukukAnkara Sosyal Bilimler ÜniversitesiÖzel Hukuk Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ ERMAN EROĞLU
- Jacques Derrida ve egemenliğin teoloji politiği
Jacques Derrida and the theologico-politics of sovereignty
ŞEYDA BUŞRA KONUK
Doktora
Türkçe
2025
Siyasal BilimlerHacettepe ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RUHTAN YALÇINER
