Fen bilimleri öğretmenleri için astronomi öğretimi konulu hizmet içi eğitime yönelik ihtiyaç analizi: Ankara ili örneği
The needs analysis for in-service training on astronomy teaching for science teachers: The case of Ankara province
- Tez No: 1000064
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ BERİL YILMAZ SENEM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Hizmet içi eğitim, İhtiyaç analizi, In service training, Needs analysis
- Yıl: 2026
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, fen bilimleri öğretmenlerinin astronomi öğretimine ilişkin alan yeterliklerini, sınıf içi öğretim uygulamalarını ve bu alana yönelik hizmet içi eğitim ihtiyaçlarını belirlemektir. Araştırma, nicel araştırma yöntemlerinden betimsel tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Çalışma grubunu, Ankara ilinin farklı ilçelerinde görev yapan 119 gönüllü fen bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Veriler, araştırmacılar tarafından geliştirilen“Astronomi Öğretimi Konusunda Yapılan Hizmet İçi Eğitim Programlarının Geliştirilmesi İçin Fen Bilimleri Öğretmenlerinin İhtiyaçlarını Belirleme Anketi”aracılığıyla toplanmıştır. Anket; öğretmenlerin demografik özellikleri, astronomi öğretimine ilişkin yeterlik algıları, öğrencilerin zorlandıkları astronomi kavramları, sınıf içi öğretim uygulamaları, kullanılan öğretim yöntem ve materyalleri, kavram yanılgılarını tespit etme ve giderme süreçleri ile hizmet içi eğitim programına yönelik beklentilerini kapsayan maddelerden oluşmaktadır. Elde edilen veriler, frekans ve yüzde değerleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, fen bilimleri öğretmenlerinin astronomi öğretimine yönelik hizmet içi eğitimlere belirgin bir ihtiyaç duyduklarını ortaya koymaktadır. Öğretmenler, özellikle karadelik, nebula (bulutsu), galaksi, süpernova ve yıldız gibi soyut ve modern astronomi kavramlarının hizmet içi eğitim programlarında ele alınmasını istemektedir. Bunun yanı sıra, hizmet içi eğitimlerde simülasyon, gezi-gözlem, drama ve gösteri gibi öğrenci merkezli öğretim yöntem ve tekniklerine; sanal gerçeklik, mobil uygulamalar, animasyonlar ve planetaryum gibi teknolojik ve görsel materyallere yer verilmesinin önemli olduğu belirlenmiştir. Kavram yanılgılarının tespit edilmesi ve giderilmesine yönelik olarak ise kavram haritaları, zihin haritaları, Tahmin–Gözlem–Açıklama (TGA) tekniği ve kavramsal karikatürler gibi araçların program kapsamında ele alınması gerektiği görülmektedir. Araştırma sonuçları, öğretmenlerin büyük çoğunluğunun (%95,80) daha önce astronomi alanında herhangi bir hizmet içi eğitime katılmadığını, buna karşın önemli bir bölümünün (%78,63) bu tür bir eğitime katılmaya istekli olduğunu göstermektedir. Öğretmenlerin sınıf içi uygulamalarında ağırlıklı olarak video ve animasyon gibi görsel materyalleri kullandıkları; ancak öğrencilerin en çok zorlandıkları ve kavram yanılgılarına sahip oldukları soyut astronomi kavramlarının öğretiminde pedagojik desteğe ihtiyaç duydukları belirlenmiştir. Sonuç olarak bu çalışma, fen bilimleri öğretmenlerinin astronomi öğretimine yönelik pedagojik alan bilgilerini geliştirmeyi hedefleyen, ihtiyaç temelli ve uygulamaya dayalı hizmet içi eğitim programlarının planlanmasına yönelik önemli veriler sunmaktadır. Elde edilen bulgular, bu programların güncel astronomi konularını kapsayan, teknoloji entegrasyonu yüksek ve kavram yanılgılarını gidermeye odaklanan bir yapıda tasarlanması gerektiğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to identify science teachers' subject-matter competencies in astronomy teaching, their classroom instructional practices, and their in-service training needs related to this field. The study was conducted using a descriptive survey design, one of the quantitative research methods. The study group consisted of 119 volunteer science teachers working in different districts of Ankara. Data were collected through the“Needs Analysis Questionnaire for Developing In-Service Training Programs in Astronomy Teaching for Science Teachers,”developed by the researchers. The questionnaire included items addressing teachers' demographic characteristics, perceptions of their competencies in astronomy teaching, astronomy concepts that students have difficulty understanding, classroom instructional practices, instructional methods and materials used, processes for identifying and remediating misconceptions, and expectations regarding in-service training programs. The collected data were analyzed using descriptive statistics, including frequencies and percentages. The findings reveal that science teachers have a clear need for in-service training programs focused on astronomy teaching. Teachers particularly expressed the need for in-service training programs to address abstract and contemporary astronomy concepts such as black holes, nebulae, galaxies, supernovae, and stars. In addition, the results indicate that student-centered instructional methods and techniques—such as simulations, field trips and observations, drama, and demonstrations—are considered important in in-service training programs. The use of technological and visual materials, including virtual reality, mobile applications, animations, and planetariums, was also emphasized. Moreover, teachers highlighted the importance of including tools for identifying and remediating misconceptions, such as concept maps, mind maps, the Predict–Observe–Explain (POE) technique, and conceptual cartoons, within the scope of the training programs. The results further show that the enormous majority of teachers (95.80%) had not previously participated in any in-service training related to astronomy, whereas a substantial proportion (78.63%) expressed a strong willingness to participate in such training. Although teachers frequently reported using visual materials such as videos and animations in their classroom practices, the findings indicate a need for pedagogical support in teaching abstract astronomy concepts in which students experience the greatest difficulties and misconceptions. In conclusion, this study provides important data for planning needs-based and practice-oriented in-service training programs aimed at enhancing science teachers' pedagogical content knowledge in astronomy teaching. The findings recommend designing such programs to cover contemporary astronomy topics, effectively integrate technology, and address students' misconceptions.
Benzer Tezler
- İlköğretim 8. sınıf fizik dersi programının Kırgızistan ve Türkiye eğitim sistemlerinde karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Сравнитель ный анализ учебных планов по предмету физика для 8-х классов вкыргызской и турецкой образовательных системах
GÜRKAN AKBABA
Yüksek Lisans
Türkçe
2011
Eğitim ve ÖğretimKırgızistan-Türkiye Manas ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. KADİYA BOOBEKOVA
- Fen bilimleri öğretmenlerinin fen bilimleri öğretim programlarında yer alan astronomi konusu ile ilgili araç gereçleri kullanma yeterliliklerine ilişkin görüşleri
Opinions of science teachers on the adequacy of using equipment related to the subject of astronomy in science curriculums
MERVA VAROL
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEHMET NURİ GÖMLEKSİZ
- Devrelerin büyük işaret cevaplarının bilgisayar yardımıyla bulunması
Başlık çevirisi yok
NÜKHET GÜNEYİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiUludağ ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERGÜR TÜTÜNCÜOĞLU
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- 1981 Türkiye tarımsal yapısının önemli bileşenleri ve tarımsal bölgelerin elde edilmesi
Principle components of Turkey's agricultural structure and to determine agricultural rigions in 1981
İHSAN KARABULUT