Öğretmen adaylarının ekolojik okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
Examining the ecological literacy levels of teacher candidates in terms of various variables
- Tez No: 1000011
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HACER TEKERCİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Aday öğretmenler, Ekoloji okuryazarlığı, Çevre eğitimi, Candidate teachers, Ecological literacy, Environmental education
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Temel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Okul Öncesi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, öğretmen adaylarının ekolojik okuryazarlık düzeyleri ile belirli değişkenler arasındaki farkları incelemek amaçlanmıştır. Nicel, ve kesitsel bir araştırma olarak tasarlanan çalışma, Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören öğretmen adayları ile yürütülmüştür. Katılımcılar, Okul Öncesi Eğitimi, Sınıf Eğitimi, Sosyal Bilgiler Eğitimi ve Fen Eğitimi olmak üzere dört öğretmen yetiştirme programından seçilmiştir. Araştırmanın verileri, kişisel bilgi formu ve Ekolojik Okuryazarlık Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin analizleri ekolojik okuryazarlık ile cinsiyet, sınıf düzeyi, öğrenim görülen bölüm, çevre sivil toplum kuruluşlarına üyelik durumu ve çevre eğitimine daha önce katılım değişkenleri arasındaki ilişkileri araştırmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, genel ekolojik farkındalık ve cinsiyet değişkeni arasında anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Son sınıf öğretmen adaylarının üçüncü sınıf öğretmen adaylarından önemli ölçüde daha yüksek puanlar aldığı görülmüştür. Sınıf eğitiminde öğrenim gören öğretmen adayları en yüksek ekolojik farkındalık puanlarına sahipken, Fen Eğitiminde öğrenim gören öğretmen adaylarının en düşük ekolojik farkındalık puanlarına sahip olduğu tespit edilmiştir. Çevre sivil toplum kuruluşlarına üye öğretmen adaylarının ise, üye olmayanlara göre daha yüksek ekolojik farkındalık puanı aldığı görülmüştür. Hem ortaöğretimde hem de yükseköğretimde çevre eğitimi almış öğretmen adayları en yüksek puanları alırken, bu tür bir eğitim almamış olanların en düşük puanları aldığı dikkati çekmiştir. Sınıf düzeyinin etkisi cinsiyete göre farklılık göstermiştir; sınıf düzeyi artışının etkisine bakıldığında kadın katılımcıların ekolojik okuryazarlık puanlarının erkeklere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Bulgular, öğretmen eğitiminde ekolojik okuryazarlığı güçlendirmek için güncel çalışmaları takip etmenin ve müfredat dışı etkinliklere katılımın önemli olabileceğini düşündürmektedir. Bu araştırmanın bulgularında özellikle çevre ile ilgili sivil toplum kuruluşlarına üyelik, ortaöğretim ve yükseköğretimde çevre eğitimi almış olma değişkenleri ile ekolojik farkındalığın en güçlü pozitif korelasyonlara sahip olduğu tespit edilmiştir. Fen Eğitimi bölümü öğretmen adaylarının Okul Öncesi ve Sınıf Eğitimi öğretmen adaylarına kıyasla ekolojik farkındalık konusunda daha düşük puan aldığı görülmüştür. Öğretmen adaylarının sahip olduğu bilgi ve tutumlar açısından nispeten yüksek puanlara rağmen sahip olunan davranışlar açısından daha düşük puanlar aldıkları görülmüştür. Buna göre öğretmen yetiştirme programlarına açık hava etkinlikleri, okul-toplum projeleri ve hizmet-öğrenme gibi öğretmen adaylarının bilgi ve becerilerinin pratikte deneyimleyebilecekleri çevre uygulamalarının dahil dilmesi önerilebilir. Eğitim araştırmaları açısından gelecekteki uzun vadeli ve karma yöntemli araştırmaların planlanması, hizmet öncesi öğretmen adaylarının ekolojik okuryazarlık bilgi ve becerilerini hizmetiçi uygulamalarla nasıl bütüleştirebileceği ve bu deneyimlerin nasıl kalıcı davranışlara dönüştüğünü saptayabilmesi açısından araştırılması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the differences between teacher candidates' levels of ecological literacy and certain variables. Designed as a quantitative, cross-sectional study, the research was conducted with teacher candidates studying at the Faculty of Education at Burdur Mehmet Akif Ersoy University. Participants were among four teacher training programs: Preschool Education, Classroom Education, Social Studies Education, and Science Education. The data for the study were collected using a personal information form and the Ecological Literacy Scale. The analysis of data obtained from the research examined the relationships between ecological literacy and variables such as gender, class level, field of study, membership in environmental civil society organizations, and previous participation in environmental education. The results obtained from the study showed that there was no significant difference between general ecological awareness and the gender variable. It has been observed that final-year teacher candidates scored significantly higher than third-year teacher candidates. Teacher candidates studying in classroom education had the highest ecological awareness scores, while teacher candidates studying in science education had the lowest ecological awareness scores. Teacher candidates who are members of environmental civil society organizations have been found to have higher ecological awareness scores than those who are not members. It is noteworthy that teacher candidates who received environmental education in both secondary and higher education achieved the highest scores, while those who did not receive such education achieved the lowest scores. The effect of class level differed according to gender; when looking at the effect of class level increase, female participants' ecological literacy scores were found to be higher than those of males. The findings suggest that keeping up with current research and participating in extracurricular activities may be important for strengthening ecological literacy in teacher education. The findings of this study revealed that membership in environmental civil society organizations and having received environmental education in secondary and higher education were the variables most strongly positively correlated with ecological awareness. It has been observed that teacher candidates in the Science Education department scored lower on ecological awareness compared to teacher candidates in Preschool and Classroom Education. It has been observed that although teacher candidates scored relatively high in terms of knowledge and attitudes, they scored lower in terms of behavior. Accordingly, it may be recommended that teacher training programs include field trips, school-community projects, and service learning, which are practical applications where teacher candidates can experience their knowledge and skills in real-world settings. From the perspective of educational research, it is recommended that future long-term, mixed-method studies be planned to investigate how pre-service teacher candidates can integrate their ecological literacy knowledge and skills with in-service practices and how these experiences can be transformed into lasting behaviors.
Benzer Tezler
- Öğretmen adaylarının eko-okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi
Investigating of the ecoliteracy levels of preservice teachers
BİLGİ BAŞAK ÖZGÜN
Doktora
Türkçe
2018
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL KAHRAMAN
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının yeni nesil çevre sorunlarıfarkındalığının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi
An investigation of science teachers candidates' awareness of newgenerati̇on envi̇ronmental problems in terms of different variables
ELİF SİDA KARAİSMAİLOĞLU
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİNAN ERTEN
- Sınıf öğretmeni adaylarının çevre etiği yaklaşımları ile ekolojik vatandaşlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Analysis of the relationship between the environmental ethics approach and ecological citizenship levels of elemantary school teachers
GÖKHAN DURGUN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Eğitim ve ÖğretimFırat ÜniversitesiTemel Eğitim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İRFAN EMRE
- Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının ekolojik okuryazarlığa ilişkin farkındalık düzeylerinin belirlenmesi
Determining the awareness levels of social study teachers on ecological literacy
SEMA BOZKURT
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve Öğretimİnönü ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DANYAL TEKDAL
- Öğretmen adaylarının ekolojik zekâları ve biyoçeşitlilik okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi
An determination the grade of teacher candidates' ecological intelligence and biodiversity literacy
EMİNE BÜŞRA GÜÇLÜOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimÇanakkale Onsekiz Mart ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SERKAN TİMUR