Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun erken teşhisinin ve tedavi durumunun yetişkinlerin hayat kalitesi ve kişilik bozuklukları üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Assesment of the impact of early diagnosis and treatment status of attention deficit hyperactivity disorder on quality of life and personality disorders in adults
- Tez No: 1000003
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ GÜVEN KILIÇOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Dikkat eksikliği ve aşırı hareketlilik bozukluğu, Kişilik bozuklukları, Yaşam kalitesi, Attention deficit and hyperactivity disorder, Personality disorders, Quality of life
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu tanısının alındığı yaş aralığı ile tedavi geçmişinin, genç erişkinlerde yaşam kalitesi ve kişilik patolojisi üzerindeki etkilerini incelemektedir. Örneklem, 18–25 yaş aralığında olup DEHB tanısı aldığını belirten üniversite öğrencilerinden oluşmuştur. Katılımcılar, tanı yaş aralığına göre erken tanı (12 yaş ve öncesinde tanı alanlar) ve geç tanı (12 yaşından sonra tanı alanlar) olarak; ayrıca DEHB tedavi geçmişine göre ilaç kullanmış olmak ve olmamak üzere gruplara ayrılmıştır. Veriler, çevrimiçi olarak elde edilmiştir ve sosyodemografik bilgi formu, yaşam kalitesi için WHOQOL-BREF-TR ve kişilik bozuklukları için Coolidge Eksen II Envanteri Plus Türkçe Kısa Formu (CATI+TRKF) kullanılmıştır. Sonuçlar,“geç teşhis”grubundaki katılımcıların yaşam kalitesi puanlarının anlamlı düzeyde daha düşük olduğunu,“erken teşhis”grubundaki katılımcıların bazı kişilik bozuklukları için daha yüksek puanlar aldığını, daha önce DEHB için ilaç tedavisi görmemiş bireylerin ise bazı yaşam kalitesi alanlarında düşük puanlar elde ettiğini ve şizoid ve paranoid kişilik bozukluğu puanlarının daha yüksek olduğunu göstermiştir. Çalışmanın sınırlılıkları ve klinik çıkarımları tartışılmış, ileri araştırmalara yönelik öneriler verilmiştir.
Özet (Çeviri)
This study examines how the age range at which individuals are diagnosed with Attention Deficit Hyperactivity Disorder (ADHD) and their treatment history affect quality of life and personality pathology in emerging adulthood. The sample comprised university students aged 18–25 who reported having received an ADHD diagnosis. Participants were divided into early-diagnosed (diagnosed at or before the age of 12) and late-diagnosed (diagnosed after the age of 12) groups, and were also divided according to their medicine use. Data were collected online using a sociodemographic form, the WHOQOL-BREF-TR for quality of life, and the Coolidge Axis II Inventory Plus Turkish Short Form (CATI+TR-KF) for personality disorders. Statistical analyses included group comparisons and correlations to assess differences and relationships between variables. The findings revealed that participants in the“late-diagnosed”group scored significantly lower overall and domain-specific quality of life, however, participants in the“early diagnosed”group showed some increased scores for certain personality disorders, contrary to the present study's initial hypothesis. Additionally, individuals who had never received medicinal treatment for ADHD showed worse outcomes in some quality of life areas,but the increased scores of personality disorders for said participants were only limited to schizoid and paranoid personality disorders. The study discusses limitations and offers recommendations for clinical practice and further research.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan çocuk ve ergenlerde internet oyun oynama bozukluğunun yürütücü işlevler ile ilişkisi
The relationship of internet game playing disorder and executive functions in children and adolescents with attention deficit and hyperactivity disorder
AKGÜN ZENGİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriBursa Uludağ ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. CANER MUTLU
- Detection of attention deficit hyperactivity disorder by using EEG signals and deep learning
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun EEG sinyalleri ve derin öğrenmeyle tespiti
EFE UTKU COŞMAZ
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Elektrik ve Elektronik Mühendisliğiİzmir Ekonomi ÜniversitesiElektrik ve Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYDIN AKAN
- Raman spektroskopik ve kemometrik yöntemlerle bipolar bozukluğun fazlarının dikkat eksikliği-hiperaktif bozukluk ve şizofreniden ayrıştırılması
Discrimination of bipolar disorder from attention deficit hyperactive disorder and schizophrenia using vibrational spectroscopy and chemometric methods
GİZEM YAVUZ DOĞAN
Doktora
Türkçe
2025
Fizik ve Fizik Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiFizik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEHBAN KARTAL
PROF. DR. GÜLCE ÖĞRÜÇ ILDIZ
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu'nun tarama ve teşhisinde hızlı, duyarlı ve güvenilir bir tanı aracı olarak makine öğrenimi yöntemlerinin kullanılması
Using machine learning methods as a fast, sensitive and reliable diagnostic tool for screening and diagnosis of attention deficit hyperactivity disorder
ESRA ÇETİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESRA ÇÖP
- Opioid kullanım bozukluğu ve dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu eştanılı bireylerde madde kullanım bozukluğunun erken dönem yinelemesi ile yüz tanıma becerileri ve diğer kognitif fonksiyonlar arasındaki ilişkinin incelenmesi
The relation between early relaps of opioid use disorder and emotion recognition among comorbit opioid use disorder and attention deficit and hyperactivity disorder
ZELİHA DÖNMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiPsikiyatri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HÜSEYİN GÜLEÇ